SHL test: uitleg, onderdelen en oefenvragen

Je hebt een mail gekregen met een link naar een "online assessment" en onderaan staat het logo van SHL. Dan wil je vooral weten wat er gaat komen, hoe lang het duurt en of je er iets aan kunt doen. In dit artikel lees je wie SHL is, welke tests de uitgever aanbiedt, hoe het traject verloopt en hoe je je slim voorbereidt. Je oefent met zeven eigen vragen in de stijl van de SHL-capaciteitentests.

Wie is SHL?

SHL is een van de grootste internationale uitgevers van psychometrische tests. Het bedrijf werd in 1977 opgericht door de psychologen Peter Saville en Roger Holdsworth; de naam komt van Saville and Holdsworth Ltd. In 1984 verscheen de eerste versie van de Occupational Personality Questionnaire (OPQ), nog altijd het bekendste product van SHL.

SHL zelf neemt geen assessments af zoals een Nederlands psychologisch bureau dat doet. Het bedrijf levert het platform en de tests; de werkgever (of een recruitmentbureau) kiest de onderdelen, stuurt jou de uitnodiging en beslist wat er met de uitkomst gebeurt. Welke Nederlandse werkgevers SHL gebruiken, maakt de uitgever niet openbaar. Kandidaten melden SHL-tests vooral bij traineeships, graduateprogramma's, banken, consultancy en grote internationale bedrijven, maar check altijd je eigen uitnodiging.

Dat verschilt van een assessment bij een bureau als LTP of GITP, waar een psycholoog je ook spreekt. Bij SHL is het vaak alleen online: je maakt de tests thuis en de werkgever krijgt een score of rapport.

Welke SHL tests zijn er?

SHL heeft een groot aanbod. Op de officiële oefenpagina voor kandidaten (SHL Direct) staan onder meer numeriek, deductief en inductief redeneren in twee vormen, verbaal redeneren, een situational judgement test, een checkingtest, een rekentest, mechanisch inzicht, persoonlijkheid, video-interviews en simulaties zoals Excel en coderen. In de praktijk kom je bij een sollicitatie vooral de volgende onderdelen tegen.

Verify: de capaciteitentests

Verify is de reeks cognitieve tests van SHL, met onder meer numeriek, verbaal, deductief en inductief redeneren. Je krijgt ze los of gecombineerd.

Verify G+. Deze test combineert drie vaardigheden: numeriek, deductief en inductief redeneren. Volgens de officiële factsheet bevat de G+ 30 vragen, 10 per vaardigheid, met een toegestane tijd van 36 minuten. De test is adaptief: het systeem kiest de volgende vraag op basis van je eerdere antwoorden. SHL noemt de test daardoor geschikt voor alle functieniveaus.

Verify Interactive. De nieuwere versie is ontworpen voor mobiel en werkt met slepen en neerzetten in plaats van gewone meerkeuzeknoppen. Bij de interactieve numerieke test vul je bijvoorbeeld een spreadsheet of grafiek aan in plaats van een antwoord aan te klikken. De factsheet van Verify Interactive Numerical Reasoning noemt een toegestane tijd van 18 minuten, maximaal 10 vragen en een adaptief format. SHL richt deze test op functies op middenniveau, bijvoorbeeld in finance, IT en zakelijke dienstverlening.

Wat wordt er gemeten? Bij numeriek redeneren werk je met tabellen en grafieken: percentages, verhoudingen, groei. Deductief redeneren draait om logische conclusies uit gegeven informatie, zoals een rooster of een set regels. Inductief redeneren vraagt je een onderliggend patroon te vinden in figuren of reeksen. Meer achtergrond vind je in onze gids over numeriek redeneren bij SHL.

OPQ: de persoonlijkheidsvragenlijst

De OPQ32 meet volgens SHL 32 persoonlijkheidskenmerken die van belang zijn voor werkgedrag, verdeeld over relaties met mensen, denkstijl en gevoelens en emoties. De versie voor selectie, de OPQ32r, bestaat volgens de factsheet uit 104 vragen in een forced-choice-format, is ongetimed en kost gemiddeld 15 tot 25 minuten. Je kiest steeds tussen stellingen die allemaal redelijk aantrekkelijk klinken, zodat je niet overal "helemaal eens" kunt invullen. Alles over dit onderdeel lees je in onze aparte uitleg over de SHL OPQ persoonlijkheidstest.

Situational judgement test

Een SJT legt je werksituaties voor en vraagt welke reactie het meest passend is. SHL beschrijft het zo: je leest een scenario of bekijkt een animatie en kiest de meest effectieve reactie. Hoe je zulke vragen aanpakt, staat uitgebreid in onze gids voor de situational judgement test.

Video-interviews

SHL heeft ook asynchrone video-interviews: je beantwoordt vooraf opgenomen vragen op een moment dat jou uitkomt, met je webcam. Tips voor dit soort gesprekken vind je in het artikel over video-sollicitaties.

Hoe verloopt een SHL test voor jou als kandidaat?

1. De uitnodiging. Je krijgt een mail van de werkgever of van het SHL-platform met een persoonlijke link en een deadline. Lees die mail goed: vaak staat erin welke onderdelen je maakt en hoe lang dat ongeveer duurt.

2. Voorbereiding en techniek. SHL heeft een browsercheck voor kandidaten. De meeste SHL-assessments werken volgens SHL ook op mobiel, maar niet elk assessment op elk apparaat. Voor getimede rekentests is een laptop met een groot scherm vaak prettiger.

3. De test zelf. Je maakt de tests thuis, zonder toezicht, tenzij de werkgever iets anders heeft ingesteld. SHL biedt organisaties ook opties voor proctoring en browsermonitoring. Bij sommige werkgevers volgt later een gesprek waarin je score terugkomt.

4. Aanpassingen. Heb je dyslexie, een visuele beperking of een andere reden om extra tijd of een andere opzet te vragen, meld dat dan zo vroeg mogelijk bij de recruiter die je uitnodigde. SHL zegt dat late verzoeken minder mogelijkheden laten en heeft daarnaast een helpformulier voor kandidaten.

5. De uitslag. Je score wordt vergeleken met een normgroep, een groep mensen die dezelfde test eerder maakte. SHL bepaalt niet of je doorgaat: de werkgever kiest zelf een grens of weegt de score mee naast je cv. Of je feedback krijgt, bepaalt de werkgever; vraag er gerust naar als je die niet automatisch krijgt.

Oefenvragen in SHL-stijl

De vragen hieronder heb ik zelf geschreven om het type opgave te laten zien. Het zijn geen echte SHL-vragen. Maak ze getimed: neem ongeveer anderhalve minuut per vraag.

Oefenvraag 1

Een bedrijf boekte in regio Noord in 2024 een omzet van € 4,8 miljoen en in 2025 een omzet van € 5,4 miljoen. Met hoeveel procent steeg de omzet?

  • A. 11,1%
  • B. 12,5%
  • C. 13,0%
  • D. 0,6%

Antwoord: B. De stijging is € 0,6 miljoen. Deel die door de oude waarde: 0,6 / 4,8 = 0,125, dus 12,5%. Optie A ontstaat als je deelt door de nieuwe waarde (0,6 / 5,4), een klassieke fout onder tijdsdruk. Optie D is het absolute verschil, geen percentage.

Oefenvraag 2

Na een korting van 20% kost een licentie € 36. Wat was de oorspronkelijke prijs?

  • A. € 43,20
  • B. € 44,00
  • C. € 45,00
  • D. € 30,00

Antwoord: C. Na 20% korting betaal je 80% van de oorspronkelijke prijs. Dus 0,8 × prijs = 36, en prijs = 36 / 0,8 = 45. Optie A krijg je als je 20% bij € 36 optelt; dat is de verkeerde basis.

Oefenvraag 3

Een afdeling telt 40 medewerkers. Van hen werkt 30% volledig thuis. Van de overige medewerkers werkt een kwart hybride; de rest werkt alleen op kantoor. Hoeveel medewerkers werken alleen op kantoor?

  • A. 18
  • B. 19
  • C. 21
  • D. 28

Antwoord: C. 30% van 40 is 12 thuiswerkers. Er blijven 28 over. Een kwart daarvan, 7, werkt hybride. Dan werken 28 − 7 = 21 mensen alleen op kantoor. Optie D is het aantal dat niet volledig thuiswerkt; je stopt dan een stap te vroeg.

Oefenvraag 4

Lees de tekst en kies de uitspraak die zeker volgt uit de tekst.

"Sinds de invoering van zelfscankassa's is het aantal klanten per uur in de vestiging toegenomen. Het aantal medewerkers aan de kassa is gelijk gebleven, maar zij besteden meer tijd aan het helpen van klanten bij storingen."

  • A. De zelfscankassa's veroorzaken veel storingen.
  • B. Medewerkers aan de kassa besteden nu meer tijd aan hulp bij storingen dan voorheen.
  • C. De omzet van de vestiging is gestegen.
  • D. Klanten zijn tevredener sinds de invoering.

Antwoord: B. Dat staat letterlijk in de tekst. Over het aantal storingen (A), de omzet (C) en tevredenheid (D) zegt de tekst niets. Meer klanten per uur betekent niet automatisch meer omzet. Bij verbale tests gaat het om wat de tekst zegt, niet om wat logisch lijkt.

Oefenvraag 5

Welk getal volgt in de reeks? 2 – 5 – 11 – 23 – 47 – ?

  • A. 71
  • B. 94
  • C. 95
  • D. 96

Antwoord: C. Elk getal is het vorige keer twee plus één: 2 × 2 + 1 = 5, 5 × 2 + 1 = 11, en zo verder. 47 × 2 + 1 = 95.

Oefenvraag 6

Vier overleggen (A, B, C en D) worden na elkaar gepland. Overleg B vindt eerder plaats dan overleg A. Overleg C volgt direct op overleg A. Overleg D is niet het eerste overleg. Welke volgorde is mogelijk?

  • A. D, B, A, C
  • B. B, A, C, D
  • C. A, C, B, D
  • D. B, D, C, A

Antwoord: B. Controleer elke regel. Bij A staat D eerst, dat mag niet. Bij C komt B na A. Bij D staat C niet direct na A, en zelfs vóór A. Alleen B voldoet aan alle drie de regels. Bij deductieve opgaven werkt uitsluiten vaak sneller dan zelf een volgorde bedenken.

Oefenvraag 7

Jij en een collega werken samen aan een rapport voor een klant. Jouw deel kan pas af als zij haar cijfers aanlevert. De afgesproken datum is gisteren verstreken en je hebt niets ontvangen. De deadline bij de klant is over drie dagen. Wat is de meest effectieve reactie?

  • A. Je wacht nog een dag; ze heeft het vast druk.
  • B. Je meldt bij je leidinggevende dat je collega de afspraak niet nakomt.
  • C. Je zoekt je collega op, vraagt hoe het ervoor staat en maakt samen een nieuwe afspraak die de klantdeadline haalt.
  • D. Je verzamelt de cijfers zelf, zodat je niet afhankelijk bent.

Antwoord: C. Je pakt het probleem direct en constructief aan, met de klantdeadline als uitgangspunt. A laat het risico groeien. B slaat een stap over en schaadt de samenwerking. D lijkt daadkrachtig, maar je doet dubbel werk en loopt kans op fouten in cijfers die niet van jou zijn.

Strategie: zo haal je meer uit een SHL test

Ken het format vooraf. Het grootste verschil maak je door te weten of je een meerkeuzetest of een interactieve test krijgt. Bij Verify Interactive sleep je antwoorden naar een grafiek of tabel. Doe daarom de oefentest van SHL op SHL Direct in precies de variant die in je uitnodiging staat.

Let op de basis van een percentage. Bijna elke fout bij numerieke tests gaat over de basis: stijging ten opzichte van het oude jaar, aandeel van het totaal of van een subgroep. Schrijf de berekening kort uit op papier.

Raak niet in paniek bij een adaptieve test. Omdat de moeilijkheid zich aanpast, krijgt bijna iedereen vragen die zwaar voelen. Dat is geen teken dat het slecht gaat. Bij een adaptieve test kun je meestal niet terug naar eerdere vragen, dus beslis per vraag en ga door.

Wees eerlijk en consistent in de OPQ. Een persoonlijkheidsvragenlijst kun je niet "winnen". Kies wat het best bij je past in een werkcontext en houd de functie in je achterhoofd zonder een ander persoon te spelen. In het gesprek erna moet het profiel kloppen met jou.

Veelgemaakte fouten

  • De test maken op een telefoon terwijl een laptop beschikbaar was.
  • Te lang hangen bij één vraag en daardoor vragen aan het einde missen.
  • Bij verbale vragen eigen kennis meenemen in plaats van alleen de tekst.
  • Pas op de laatste avond voor de deadline beginnen, moe en gehaast.
  • Geen aanpassing aanvragen terwijl je daar wel recht op hebt.

Voorbereidingsplan van twee weken

Dag 1 en 2. Lees je uitnodiging en noteer welke onderdelen je krijgt. Doe de officiële SHL-oefentest van die onderdelen zonder voorbereiding, om je startniveau te kennen.

Dag 3 tot 6. Werk aan je zwakste onderdeel. Voor numeriek: percentages, verhoudingen, groei en het lezen van tabellen. Oefen op de hoofdsite met numeriek redeneren.

Dag 7 tot 10. Oefen inductief en deductief redeneren in korte, getimede blokken van twintig minuten. Analyseer na elk blok je fouten.

Dag 11 en 12. Maak volledige oefentests onder echte omstandigheden: rustige ruimte, telefoon weg, timer aan.

Dag 13 en 14. Lees de uitleg over de OPQ en de SJT als die in je uitnodiging staan, rust uit en maak de test op een fris moment, ruim voor de deadline.

Wil je alle testtypen in één omgeving oefenen, kijk dan naar het complete testpakket.

Veelgestelde vragen

Wat is een SHL test?

Een SHL test is een online assessment van de uitgever SHL. Meestal gaat het om een of meer capaciteitentests uit de Verify-reeks, zoals numeriek, deductief of inductief redeneren, soms aangevuld met de OPQ-persoonlijkheidsvragenlijst, een situational judgement test of een video-interview. De werkgever bepaalt welke onderdelen je krijgt.

Hoe lang duurt een SHL test?

Dat verschilt per onderdeel. Volgens de officiële factsheets heeft de Verify G+ een toegestane tijd van 36 minuten voor maximaal 30 vragen, en de Verify Interactive Numerical Reasoning 18 minuten voor maximaal 10 vragen. De OPQ32r is ongetimed en kost gemiddeld 15 tot 25 minuten. Je uitnodiging vermeldt wat jij krijgt.

Zijn SHL tests adaptief?

Een deel wel. SHL beschrijft onder meer de Verify G+ en Verify Interactive Numerical Reasoning als adaptief: de moeilijkheid van de volgende vraag hangt af van je eerdere antwoorden. Daardoor kun je je score niet afleiden uit het aantal vragen dat je moeilijk vond.

Kun je een SHL test oefenen?

Ja. SHL biedt zelf oefentests aan op SHL Direct, zowel in standaard meerkeuzevorm als in de interactieve vorm met slepen en neerzetten. Oefen daarnaast getimed met eigen opgaven, zodat je gewend raakt aan tijdsdruk en het lezen van tabellen en grafieken.

Krijg ik mijn SHL uitslag te zien?

Dat bepaalt de werkgever, niet SHL. Sommige organisaties sturen een feedbackrapport, andere alleen een uitkomst in het sollicitatieproces. Vraag er gerust naar als je die niet automatisch krijgt.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen