Taaltoets politie: wie hem maakt, niveau en oefenvragen

Als agent schrijf je dagelijks: meldingen, verklaringen en vooral processen-verbaal die later door een officier van justitie of rechter worden gelezen. Daarom test de politie bij een deel van de kandidaten de Nederlandse taalvaardigheid. In dit artikel lees je wie de taaltest moet maken, op welk niveau, wat erin zit volgens de politie en hoe je je voorbereidt. Onderaan staan acht oefenvragen die ik zelf heb geschreven.

Zoek je het overzicht van de hele selectie, kijk dan bij alle stappen van de selectie bij de politie.

Wie moet de taaltest maken?

Niet iedereen. De politie bepaalt het op basis van je hoogst afgeronde opleiding:

  • Heb je een mbo 4-, havo- of vwo-diploma, dan hoef je geen taaltest te maken, tenzij het een buitenlands diploma is.
  • Zit je in het laatste jaar van mbo 4 of havo en heb je nog geen examen gedaan, dan maak je de taaltest wel.
  • Heb je een lager diploma (bijvoorbeeld vmbo-tl/gl of mbo-3, die toegang geven tot de opleiding tot agent), dan maak je de taaltest.
  • Heb je je diploma in het buitenland gehaald, dan maak je de taaltest ook als het niveau hoger is.

De Regeling aanstellingseisen politie 2023 komt grotendeels op hetzelfde neer: wie een diploma heeft dat toegang geeft tot een opleiding op NLQF-niveau 5, 6 of 7 (grofweg het niveau van hbo-toelating), wordt zonder meer voldoende taalvaardig geacht, tenzij het om een buitenlands diploma gaat. In andere gevallen volgt een Nederlandse taaltoets. Twijfel je of jouw diploma telt, vraag het dan aan je recruiter. Die kan per geval beoordelen wat geldt.

Het niveau: B1

De politie noemt bij de toelatingseisen dat je het Nederlands in woord en geschrift beheerst op minimaal niveau B1. De regeling bevestigt dat de taaltoets op B1 wordt beoordeeld.

B1 komt uit het Europees Referentiekader voor talen. Op dat niveau begrijp je de hoofdpunten van duidelijke teksten over vertrouwde onderwerpen, kun je samenhangend schrijven over onderwerpen die je kent en kun je ervaringen en gebeurtenissen beschrijven. Voor wie in Nederland is opgegroeid en het Nederlands als moedertaal heeft, is dat meestal goed te doen. De lastigheid zit vooral in de opzet van de test, daarover zo meer.

Wat er in de taaltest zit

De politie noemt drie gebieden:

  1. Begrijpend lezen: je leest een tekst en beantwoordt vragen over de inhoud, de bedoeling van de schrijver of de betekenis van een zin in context.
  2. Grammatica: zinsbouw, werkwoordsvormen, verwijswoorden en andere regels van het Nederlands.
  3. Woordenschat: de betekenis van woorden kennen en het juiste woord in een zin kunnen kiezen.

De politie noemt geen aparte spellingtoets of schrijfopdracht. Dat wil niet zeggen dat spelling er niet toe doet: werkwoordspelling (d, t of dt) hangt nauw samen met grammatica, en tijdens de opleiding en het werk schrijf je veel. Maar wie op internet leest dat de politietaaltest een dictee of opstel bevat, moet dat niet als officieel beschouwen.

Adaptief, ruim 30 minuten, zonder feedback

Wat de politie verder over de vorm zegt:

  • De test duurt ruim 30 minuten, exclusief instructie en oefenvragen.
  • De test is adaptief: hij past zich aan jouw niveau aan. Een goed antwoord levert een moeilijkere vraag op, een fout antwoord een makkelijkere.
  • Je ziet niet of een antwoord goed of fout was.
  • De politie waarschuwt zelf dat iedereen de test als moeilijk ervaart, omdat je na een aantal goede antwoorden vooral moeilijke vragen krijgt.

Dat laatste is belangrijk voor je mindset. Voelt de test zwaar, dan is dat bij een adaptieve test eerder een teken dat het goed gaat dan dat het misgaat. Laat je er niet door uit het veld slaan.

Wanneer maak je de taaltest?

Je maakt hem op de selectiedag op locatie, samen met de sporttest en de verificatietoets. De politie zegt dat de volgorde van de onderdelen in de procedure niet vaststaat. Op de dag zelf hoor je of je de testen hebt gehaald. Haal je ze niet, dan stopt de procedure en vervalt je inschrijving voor de opleiding. Een aparte wachttijd voor alleen de taaltest noemt de politie niet; voor de selectiedag als geheel geldt dat je je na drie maanden opnieuw kunt aanmelden. De regeling eist verder dat de taaltoets onder toezicht wordt afgenomen.

Hoe je je voorbereidt

Taalvaardigheid bouw je minder snel op dan vaardigheid in cijferreeksen. Begin dus vroeg. De politie geeft zelf drie tips: maak de oefentest, bekijk de uitlegvideo en lees veel.

  • Maak de officiële oefentest. Die staat op de voorbereidingspagina van de politie, met een instructie en veelgestelde vragen in een pdf. Je krijgt zo een beeld van de opzet.
  • Lees dagelijks. Kies teksten die iets boven je comfortniveau liggen: nieuwsartikelen, achtergrondverhalen, overheidsinformatie. Vat na elk stuk in twee zinnen samen wat de kern was. Dat traint precies wat begrijpend lezen vraagt.
  • Herhaal de basisregels van grammatica. Werkwoordspelling, het verschil tussen "hun" en "zij", "als" en "dan" bij vergelijkingen, "die" en "dat" als verwijswoord. Fouten daarin vallen op in elk proces-verbaal.
  • Werk aan je woordenschat. Noteer woorden die je tegenkomt en niet kent, en zoek de betekenis op. Meer tips staan in het artikel over woordenschattests.
  • Train begrijpend lezen gericht. Begrijpend lezen lijkt sterk op verbaal redeneren: wat staat er echt, en wat interpreteer je er zelf bij? Lees daarvoor ook de gids over verbaal redeneren.

Oefenvragen

De vragen hieronder zijn zelf geschreven en geen echte politievragen. Ze zijn bedoeld om de drie gebieden te oefenen die de politie noemt.

Oefenvraag 1

Welke zin is juist?

  • A. De agent vroeg of de getuige het voorval had gezien en wat hij daarvan vond.
  • B. De agent vroeg of de getuige het voorval had gezien en wat hij daarvan vondt.
  • C. De agent vraagde of de getuige het voorval had gezien.
  • D. De agent vroeg of de getuige het voorval gezien heb.

Antwoord: A. "Vond" is de verleden tijd van "vinden" en krijgt bij "hij" geen t. "Vraagde" bestaat niet (het is "vroeg"), en bij "de getuige" hoort "had" of "heeft", niet "heb".

Oefenvraag 2

Welk woord vult de zin het best in? "De verdachte gaf een ... verklaring: zijn verhaal veranderde bij elke vraag."

  • A. consistente
  • B. tegenstrijdige
  • C. bondige
  • D. officiële

Antwoord: B. Een verhaal dat steeds verandert, spreekt zichzelf tegen. "Consistent" betekent juist het omgekeerde. "Bondig" betekent kort en zakelijk, en "officieel" zegt niets over de inhoud.

Oefenvraag 3

Wat betekent het woord "summier" in de zin: "Het verslag was nogal summier"?

  • A. zeer uitgebreid
  • B. erg beknopt
  • C. slecht geschreven
  • D. vertrouwelijk

Antwoord: B. Summier betekent beknopt, met weinig details. Het zegt niets over de kwaliteit van het schrijven (C) of over vertrouwelijkheid (D).

Oefenvraag 4

Welke zin is juist?

  • A. Zij is langer dan hem.
  • B. Hun hebben de auto gecontroleerd.
  • C. De collega's die de melding kregen, waren snel ter plaatse.
  • D. Het team, dat de zaak onderzoekt, hebben veel getuigen gesproken.

Antwoord: C. In A moet het "langer dan hij" zijn (want: langer dan hij is), in B moet het onderwerp "zij" zijn, en in D hoort bij het enkelvoudige "het team" de vorm "heeft".

Oefenvraag 5

Lees de tekst en beantwoord de vraag.

"Sinds de gemeente in het centrum extra verlichting heeft geplaatst, zijn er minder meldingen van fietsendiefstal binnengekomen. Of dat door de verlichting komt, is nog niet onderzocht. In dezelfde periode is ook het aantal bewaakte fietsenstallingen uitgebreid."

Welke conclusie kun je op basis van deze tekst trekken?

  • A. De extra verlichting heeft fietsendiefstal verminderd.
  • B. Bewaakte fietsenstallingen werken beter dan verlichting.
  • C. Het aantal meldingen is gedaald, maar de oorzaak is niet vastgesteld.
  • D. Er worden in het centrum minder fietsen gestolen dan elders.

Antwoord: C. De tekst zegt letterlijk dat het verband met de verlichting niet is onderzocht, en noemt een tweede mogelijke verklaring. A en B trekken een conclusie die de tekst niet ondersteunt, en D vergelijkt met andere gebieden waar de tekst niets over zegt.

Oefenvraag 6

Welk woord betekent het tegenovergestelde van "escaleren"?

  • A. verergeren
  • B. de-escaleren
  • C. uit de hand lopen
  • D. opschalen

Antwoord: B. Escaleren betekent dat een situatie steeds ernstiger wordt. De-escaleren is het tegenovergestelde: de spanning laten afnemen. A, C en D betekenen ongeveer hetzelfde als escaleren.

Oefenvraag 7

Welke zin is juist gespeld?

  • A. Wordt de melding vandaag nog behandeld?
  • B. Word de melding vandaag nog behandeld?
  • C. Wordt je vandaag nog gebeld?
  • D. Hij word morgen gehoord.

Antwoord: A. Bij "de melding" (hij/zij/het) hoort "wordt". In C staat "je" achter de persoonsvorm, dan vervalt de t: "Word je vandaag nog gebeld?" In D hoort bij "hij" juist "wordt".

Oefenvraag 8

Lees de zin: "Hoewel de melder aanvankelijk stellig was, gaf hij later toe dat hij de dader niet goed had kunnen zien." Wat blijkt uit deze zin?

  • A. De melder heeft de dader goed gezien.
  • B. De melder was eerst zeker van zijn zaak, maar trok dat later deels in.
  • C. De melder heeft gelogen.
  • D. De dader is inmiddels gevonden.

Antwoord: B. "Aanvankelijk stellig" betekent eerst zeker, en "gaf later toe" laat zien dat hij die zekerheid afzwakte. Dat hij gelogen heeft (C) staat er niet; hij kan zich ook vergist hebben.

Strategie en veelgemaakte fouten

  • Lees de vraag voor de tekst. Bij begrijpend lezen weet je dan waar je op moet letten.
  • Kies wat er staat, niet wat logisch klinkt. De meest voorkomende fout bij begrijpend lezen is een antwoord kiezen dat waar zou kunnen zijn, maar niet uit de tekst volgt.
  • Raak niet in paniek bij moeilijke vragen. In een adaptieve test is dat normaal. Blijf rustig per vraag denken.
  • Onderschat grammatica niet. Kandidaten met een goede leesvaardigheid verliezen vaak punten op werkwoordspelling en verwijswoorden, omdat ze op gevoel antwoorden.
  • Begin niet pas als de uitnodiging er is. Woordenschat en leesvaardigheid groeien langzaam.

Voorbereidingsplan van drie weken

Week 1: maak de officiële oefentest taal en noteer per gebied waar je fouten maakt. Lees elke dag minstens één nieuwsartikel en vat het samen in twee zinnen. Herhaal de regels van werkwoordspelling.

Week 2: oefen dagelijks vijftien minuten grammatica en woordenschat. Houd een lijstje bij van nieuwe woorden. Maak twee keer per week een getimede set begrijpend lezen, bijvoorbeeld via het complete oefenpakket.

Week 3: maak de oefentest opnieuw en vergelijk. Herhaal je zwakste gebied. Bereid je in dezelfde week ook voor op de rest van de selectiedag, want de taaltest valt samen met de sporttest en de verificatietoets van de cognitieve test.

Veelgestelde vragen

Wie moet de taaltest van de politie maken?

Kandidaten zonder mbo 4-, havo- of vwo-diploma, en kandidaten met zo'n diploma uit het buitenland. Zit je in het laatste jaar van mbo 4 of havo en heb je nog geen examen gedaan, dan maak je de taaltest ook.

Welk niveau heeft de taaltest van de politie?

De politie vraagt Nederlands in woord en geschrift op minimaal niveau B1. In de Regeling aanstellingseisen politie 2023 staat dat de taaltoets op niveau B1 wordt beoordeeld voor kandidaten die geen vrijstelling hebben.

Wat zit er in de taaltest van de politie?

Volgens de politie meet de test je taalvaardigheid op drie gebieden: begrijpend lezen, grammatica en woordenschat. Een aparte schrijfopdracht of spellingtoets noemt de politie niet.

Hoe lang duurt de taaltest van de politie?

De politie zegt dat de test ruim 30 minuten duurt, exclusief de instructie en de oefenvragen. Je maakt hem op de selectiedag waarop je ook de sporttest en de verificatietoets doet.

Waarom voelt de taaltest zo moeilijk?

De test is adaptief. Beantwoord je een vraag goed, dan krijg je een moeilijkere; beantwoord je hem fout, dan een makkelijkere. Daardoor krijg je naarmate je beter presteert vooral lastige vragen, en de politie zegt zelf dat iedereen de test als moeilijk ervaart.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen