Marechaussee selectie: capaciteitentest, keuring en eisen

De Koninklijke Marechaussee is het militaire politiekorps van Defensie. Je beveiligt de koninklijke paleizen, controleert paspoorten op Schiphol, werkt in de grensbewaking of doet militaire politietaken, in Nederland en op missies in het buitenland. Wie solliciteert, doorloopt de militaire selectie van Defensie, met een paar eigen accenten: een verplichte voorlichting bij veel functies, een presentatie tijdens het psychologisch gesprek en een strenger veiligheidsonderzoek.

In dit artikel lees je hoe de selectie voor de Marechaussee volgens werkenbijdefensie.nl verloopt, welke eisen per instapfunctie gelden, wat de capaciteitentest meet en hoe je je voorbereidt. Je vindt acht eigen oefenvragen in de stijl van de test. Het zijn geen echte Defensievragen. Eisen en procedures kunnen per lichting en per vacature wijzigen; de vacature van jouw functie is leidend.

De drie instapfuncties

Op werkenbijdefensie.nl vind je drie veelgebruikte instapfuncties. Ik zet de officiële eisen op een rij.

Marechaussee operationeel. Je hebt minimaal een vmbo-kaderdiploma, met Nederlands en Engels voldoende op minimaal vmbo-kaderniveau, en een zwemvaardigheidsdiploma. Je bent tussen de 17 jaar en 28 jaar en 11 maanden. Je volgt een opleiding van ongeveer 25 weken bij het opleidingscentrum van de Marechaussee in Apeldoorn: de Algemene Militaire Basis Vorming, gevolgd door een of meer functieopleidingen. Je begint meestal bij de beveiliging van het Koninklijk Huis in Den Haag, Apeldoorn of Soesterberg, of bij de grensbewaking op Schiphol, Rotterdam of Eindhoven.

Wachtmeester operationeel. Je bent tegelijk politieagent en militair. Gevraagd wordt minimaal vmbo gemengd of theoretisch, mbo 3 of 4, of havo, met Nederlands en Engels voldoende, een bewijs van zwemvaardigheid en een leeftijd tussen 17 jaar en 30 jaar en 11 maanden. Een rijbewijs B (handgeschakeld) is verplicht bij sollicitatie. De opleiding, de Leergang Onder Officier Koninklijke Marechaussee, duurt ongeveer 40 weken en daarin haal je ook je bevoegdheid als algemeen opsporingsambtenaar.

Officier Marechaussee. Voor de vwo-route heb je bij opkomst een vwo-diploma met Nederlands en Engels voldoende, of een hbo-propedeuse met een vwo-certificaat voor die vakken. De leeftijd ligt tussen 17 jaar en 30 jaar en 11 maanden. Je volgt eerst de officiersopleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda en daarna extra opleidingen in Apeldoorn. Volgens Defensie beginnen de voorlichtingen voor deze opleiding elk najaar en start de opleiding jaarlijks in augustus. Als teamleider geef je later leiding aan ongeveer 30 wachtmeesters en/of marechausseebeveiligers.

Rechtstreeks solliciteren bij de Brigade Speciale Beveiligingsopdrachten kan volgens Defensie niet; daarvoor moet je al bij de Marechaussee of een ander krijgsmachtdeel werken.

De selectie stap voor stap

De vacatureteksten van de Marechaussee beschrijven deze volgorde.

1. Voorlichting

Voor Marechaussee operationeel en Wachtmeester operationeel is het bijwonen van een voorlichting verplicht om mee te doen aan de procedure. Voor de officiersopleiding raadt Defensie het aan. Het helpt ook inhoudelijk: wie de voorlichting heeft gevolgd, kan in het psychologisch gesprek concreter vertellen waarom hij of zij deze functie wil.

2. Sollicitatie en vragenlijsten

Bij het solliciteren upload je direct al je diploma's en cijferlijsten en vermeld je je rijbewijs. Voldoe je niet aan de functie-eisen, dan volgt afwijzing. Daarna krijg je een aantal vragenlijsten, waaronder de persoonlijkheidsvragenlijst, die later in het proces worden gebruikt.

3. Capaciteitentest

Volgens de vacatures test Defensie hier je cognitieve capaciteiten, zoals logisch redeneren en probleemoplossend vermogen, en daarnaast:

  • Verbaal denken, waaronder redeneren met begrippen;
  • Cijfermatig denken, waaronder rekenvaardigheid;
  • Visueel denken, waaronder ruimtelijk inzicht.

De algemene informatie van Defensie over de capaciteitentest geldt ook hier: je maakt hem thuis, hij duurt 45 minuten, snelheid telt mee en het is een aftest zonder herkansing. Je kunt wel later opnieuw solliciteren. Voor het gesprek maak je een korte controletest. Meer over de opbouw van de selectie bij Defensie lees je in aptitude tests en selectie bij Defensie.

4. Psychologisch gesprek met presentatie

Je komt naar Amsterdam voor een gesprek met een psycholoog van Defensie. Specifiek voor de Marechaussee geef je daarin een korte mondelinge presentatie over jouw beeld van de opleiding, de functie en je motivatie. De psycholoog stelt daar aanvullende vragen over. De instructie voor de presentatie staat in je uitnodigingsbrief. Verder komen de standaardonderwerpen van Defensie aan bod: sociaal functioneren, psychische belastbaarheid, motivatie, discipline en communicatieve vaardigheden, inclusief je beheersing van het Nederlands. Alles over dit gesprek staat in psychologisch onderzoek bij Defensie.

5. Advies Commissie Instroom (alleen officier)

Wie solliciteert als officier, heeft daarnaast een gesprek met de Advies Commissie Instroom. Daarin wordt beoordeeld of je de capaciteiten hebt om tot officier te worden opgeleid.

6. Aanstellingskeuring met sporttest

De aanstellingskeuring bestaat uit een gehoortest, een ogentest, een gesprek met een arts en een functionele test waarbij je fysieke geschiktheid wordt vastgesteld; de sporttest hoort daarbij. Vanaf de start van de keuring heb je zes maanden om geschikt te worden bevonden.

Hoe zwaar de fysieke test is, hangt af van het functiecluster. Volgens de veelgestelde vragen van Defensie moet je voor Marechaussee Beveiliger minimaal cluster 1 halen. Defensie beschrijft voor clusters 1 tot en met 3 onder meer: 2 kilometer marsen in 24 minuten met een rugzak van 25 kilo, een hardlooptest waarbij je binnen 12 minuten 2.200 meter moet afleggen, en een graaftest van een minuut. Bij de til- en draagtest geldt voor cluster 1 tien herhalingen met een munitiekist van 20 kilo. Voor andere Marechausseefuncties staat het cluster in de vacature. Medische vragen over jouw situatie bespreek je met de keurend arts.

7. Veiligheidsonderzoek

De MIVD doet een veiligheidsonderzoek, dat volgens Defensie maximaal acht weken duurt. Voor de Marechaussee geldt een belangrijk verschil. Normaal krijg je geen Verklaring van Geen Bezwaar als je bent veroordeeld met een ondergrens van 20 dagen hechtenis, 40 uur taakstraf of een boete of transactie van 1.000 euro of meer. Defensie meldt dat die ondergrens niet geldt als je bij de Koninklijke Marechaussee wilt werken. Ook lichtere zaken kunnen dus meewegen. Defensie hanteert verder een zero-tolerancebeleid voor drugs, terwijl een Halt-straf volgens Defensie nooit een reden is om een VGB te weigeren.

8. Aanstelling en startdatum

Na je sollicitatie zie je een opkomstdatum in je dossier, maar Defensie waarschuwt dat die fictief is. Je werkelijke startdatum wordt pas vastgelegd als het psychologisch onderzoek, de medische keuring en het veiligheidsonderzoek positief zijn afgerond.

Hoe je je voorbereidt op de capaciteitentest

Kijk naar de drie denkgebieden uit de vacature en oefen elk apart, daarna gemengd onder tijdsdruk.

  • Verbaal. Synoniemen, tegenstellingen, analogieën en conclusies uit korte teksten. Begin met de verbale analogievragen.
  • Cijfermatig. Hoofdrekenen, procenten, tijd en roosters. Voor marechausseewerk zijn diensttijden en aantallen per uur realistische contexten. Gebruik de numerieke oefenvragen.
  • Visueel. Ruimtelijk inzicht, richtingen, plattegronden, figuren draaien.
  • Logisch. Reeksen en syllogismen.

Wil je alles in één omgeving getimed oefenen, dan bevat het alle-testen-pakket deze vraagtypen.

Oefenvragen

Zelf gemaakte vragen. Probeer ze binnen een minuut per vraag op te lossen.

Oefenvraag 1

Welk woord betekent ongeveer hetzelfde als integer?

A. Onkreukbaar B. Nauwkeurig C. Streng D. Bescheiden

Antwoord: A. Integer betekent eerlijk en onomkoopbaar. Nauwkeurig betekent precies, wat iets anders is.

Oefenvraag 2

Grens staat tot land als omheining staat tot ...

A. terrein B. hek C. paal D. poort

Antwoord: A. Een grens begrenst een land, een omheining begrenst een terrein. Hek is vrijwel een synoniem van omheining en geen begrensd gebied.

Oefenvraag 3

Bij de paspoortcontrole passeren in 4 uur 1.440 reizigers. Er zijn 6 balies open. Hoeveel reizigers verwerkt één balie gemiddeld per uur?

A. 50 B. 60 C. 72 D. 90

Antwoord: B. 1.440 gedeeld door 4 uur is 360 per uur. 360 gedeeld door 6 balies is 60.

Oefenvraag 4

Een dienst begint om 22:30 en duurt 9,5 uur. Hoe laat eindigt de dienst?

A. 07:30 B. 08:00 C. 08:30 D. 07:00

Antwoord: B. 22:30 plus 9 uur is 07:30, plus een half uur is 08:00.

Oefenvraag 5

Welk getal volgt in de reeks 7, 10, 16, 25, 37, ...?

A. 49 B. 50 C. 52 D. 55

Antwoord: C. De verschillen zijn 3, 6, 9 en 12; het volgende verschil is 15. 37 plus 15 is 52.

Oefenvraag 6

Je loopt vanaf de poort 200 meter naar het oosten, dan 150 meter naar het noorden en daarna 200 meter naar het westen. Waar ben je ten opzichte van de poort?

A. 150 meter ten zuiden B. 150 meter ten noorden C. 200 meter ten westen D. 350 meter ten noordoosten

Antwoord: B. De 200 meter oost en 200 meter west heffen elkaar op. Wat overblijft, is 150 meter naar het noorden.

Oefenvraag 7

Alle reizigers uit land X hebben een visum nodig. Mevrouw De Vries heeft geen visum nodig. Wat volgt hier zeker uit?

A. Mevrouw De Vries komt uit land X. B. Mevrouw De Vries komt niet uit land X. C. Niemand heeft een visum nodig. D. Er volgt niets uit.

Antwoord: B. Als iedereen uit land X een visum nodig heeft en zij niet, dan kan zij niet uit land X komen.

Oefenvraag 8

Je ziet tijdens een dienst dat een collega een in beslag genomen fles parfum in zijn eigen tas stopt. Wat is de beste reactie?

A. Niets doen; het is maar een fles parfum. B. Je collega direct aanspreken en het voorval melden bij je leidinggevende. C. Er later grappen over maken in de groep. D. Wachten of het nog eens gebeurt.

Antwoord: B. Bij een politieorganisatie is integriteit niet onderhandelbaar. Aanspreken en melden is het enige antwoord dat past bij de verantwoordelijkheid van de functie.

Strategie en veelgemaakte fouten

Wat werkt:

  • De voorlichting als voorbereiding gebruiken. Maak aantekeningen over de opleiding, de startfuncties en de werktijden. Dat is de inhoud van je presentatie.
  • De presentatie oefenen. Houd hem kort en concreet: wat weet je van de opleiding, welke functie wil je en waarom jij. Oefen hardop en laat iemand er vragen over stellen.
  • Tempo trainen. De capaciteitentest heeft een vaste tijd en geen herkansing. Oefen getimed.
  • De sporttest serieus nemen. Volg het trainingsschema van Defensie voor jouw functiecluster.

Wat misgaat:

  • Solliciteren zonder rijbewijs B of zwemdiploma bij functies waar dat een eis is. Dat leidt direct tot afwijzing.
  • Een vage motivatie. "Het lijkt me spannend" is te weinig. Laat zien dat je weet dat je 24/7 inzetbaar bent en onregelmatig werkt.
  • Antecedenten verzwijgen. Omdat de ondergrens bij de Marechaussee niet geldt, wegen ook kleine zaken mee. Eerlijk zijn in je vragenlijst voorkomt problemen later.

Voorbereidingsplan van drie weken

Week 1. Lees de vacature en noteer de eisen, het functiecluster en of de voorlichting verplicht is. Meld je aan voor een voorlichting. Maak een getimede nulmeting met verbale, numerieke en ruimtelijke vragen.

Week 2. Oefen dagelijks twintig tot dertig minuten op je zwakste denkgebied. Start met het trainingsschema voor de sporttest. Schrijf een eerste versie van je presentatie.

Week 3. Maak twee volledige oefentests onder tijdsdruk. Oefen de presentatie hardop. Bereid voorbeelden voor uit je eigen leven over stress, regels en samenwerken. Typische gespreksvragen vind je bij sollicitatievragen van Defensie.

Veelgestelde vragen

Wat meet de capaciteitentest van de Marechaussee?

Volgens de vacatureteksten test Defensie je cognitieve capaciteiten zoals logisch redeneren en probleemoplossend vermogen, plus verbaal denken, cijfermatig denken en visueel denken. Als voorbeelden worden redeneren met begrippen, rekenvaardigheid en ruimtelijk inzicht genoemd.

Is een voorlichting verplicht bij de Marechaussee?

Voor de vacatures Marechaussee operationeel en Wachtmeester operationeel staat dat het bijwonen van een voorlichting verplicht is om aan de sollicitatieprocedure deel te nemen. Controleer altijd de vacature van jouw functie.

Moet ik een presentatie geven bij het psychologisch onderzoek?

Ja, volgens de Marechausseevacatures geef je tijdens het gesprek met de psycholoog in Amsterdam een korte mondelinge presentatie over je beeld van de opleiding, de functie en je motivatie. De instructie krijg je in de uitnodigingsbrief.

Heb ik een rijbewijs nodig voor de Marechaussee?

Voor Wachtmeester operationeel is een rijbewijs B (handgeschakeld) vereist bij sollicitatie. Zonder dat rijbewijs word je volgens de vacature afgewezen. Voor andere functies verschilt dit, dus kijk in de vacature.

Geldt het veiligheidsonderzoek bij de Marechaussee strenger?

Defensie meldt dat de ondergrens voor strafrechtelijke antecedenten, zoals 20 dagen hechtenis, 40 uur taakstraf of een boete van 1.000 euro, niet geldt als je bij de Koninklijke Marechaussee wilt werken. Ook lichtere veroordelingen kunnen dus meewegen.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen