Defensie Sollicitatievragen & Keuring
Defensie neemt je niet aan op je cv — je wordt gekeurd. Hoofd, lichaam en achtergrond gaan alle drie door de molen voordat je een baret mag dragen. Veel kandidaten bereiden zich vooral fysiek voor en worden vervolgens verrast door het onderdeel dat de meeste afwijzingen oplevert in de vroege fase: de capaciteitentest en het psychologisch onderzoek. Dit artikel legt de hele procedure uit en geeft je de interviewvragen, voorbeeldantwoorden en testvoorbereiding waarmee je de keuringsdagen zelfverzekerd instapt.
De sollicitatieprocedure bij Defensie
Defensie werft voor de Landmacht, Luchtmacht, Marine, Marechaussee en het Commando Materieel & IT — militaire én burgerfuncties. Voor militaire functies doorloop je een landelijke selectie- en keuringsprocedure. De exacte invulling verschilt per functie en verandert geregeld; de actuele eisen en volgorde vind je op de officiële site werkenbijdefensie.nl. In hoofdlijnen:
- Online sollicitatie en oriëntatie – Je kiest een functie en checkt de basiseisen: leeftijd, vooropleiding, Nederlandse nationaliteit en gezondheid. Vaak volgt eerst een (telefonisch) gesprek met een recruiter.
- Capaciteitentest – Een cognitieve test die meet of je het werk- en denkniveau voor de functie hebt: verbaal redeneren, numeriek redeneren, abstract/logisch redeneren en soms technisch inzicht.
- Psychologisch onderzoek – Persoonlijkheidsvragenlijsten plus een interview met een psycholoog. Centraal staan stressbestendigheid, discipline, samenwerken en of jouw motivatie past bij het militaire bestaan: uitzendingen, hiërarchie, van huis zijn.
- Medische en fysieke keuring – Uitgebreid medisch onderzoek (ogen, gehoor, algemene gezondheid) en een fysieke test met onder meer kracht- en conditieonderdelen.
- Veiligheidsonderzoek (VGB) – De MIVD onderzoekt je achtergrond voordat je een Verklaring van Geen Bezwaar krijgt. Zonder VGB geen aanstelling. Dit onderdeel kan maanden duren.
- Aanstellingsgesprek en opkomst – Bij goed gevolg krijg je een aanbod en een opkomstdatum voor de initiële militaire opleiding.
Voor burgerfuncties geldt een reguliere sollicitatieprocedure, al blijft een veiligheidsonderzoek voor veel functies verplicht.
Veelgestelde Defensie-sollicitatievragen met voorbeeldantwoorden
Waarom wil je bij Defensie werken?
Voorbeeld: "Ik wil werk met een doel dat groter is dan ikzelf, en ik functioneer goed in een omgeving met duidelijke structuur en fysieke uitdaging. Ik heb bewust gekeken naar wat het betekent — uitzendingen, discipline, van huis zijn — en juist dat totaalpakket trekt me. Ik zoek geen baan, ik zoek een vak."
Pas op met antwoorden die alleen over avontuur of sport gaan; de psycholoog zoekt duurzame motivatie.
Weet je wat een uitzending inhoudt — en hoe sta je daar tegenover?
Voorbeeld: "Ik weet dat het maandenlang van huis betekent, onder omstandigheden die je niet kiest, met risico's die reëel zijn. Ik heb het er uitgebreid met mijn partner over gehad voordat ik solliciteerde. We staan er allebei achter — niet naïef, wel overtuigd."
Hoe ga je om met autoriteit en bevelen?
Voorbeeld: "Goed, mits ik het systeem begrijp — en dat doe ik hier: in operationele situaties is discussie een risico. In mijn sportteam accepteer ik ook dat de coach beslist, ook als ik het anders zie. Vragen stel ik op het juiste moment, niet op het moment dat er gehandeld moet worden."
Vertel over een moment waarop je fysiek en mentaal diep moest gaan
Voorbeeld (STAR): "Tijdens een bergtocht van vier dagen kreeg een groepsgenoot blessureproblemen (Situatie). We moesten met zware bepakking en slecht weer toch het kamp halen (Taak). Ik heb zijn bepakking deels overgenomen en het tempo van de groep bewaakt, met korte rustmomenten op vaste tijden (Actie). We kwamen compleet en veilig aan. Ik merkte dat ik onder vermoeidheid juist rustiger word (Resultaat)."
Wat doe je als een teamgenoot het tempo niet aankan?
Voorbeeld: "Helpen, want je bent zo sterk als de zwakste schakel. Bepakking herverdelen, moed inpraten, tempo doseren. Iemand afbranden kost je een teamlid; iemand meenemen levert er een op. Blijft het structureel, dan meld ik het eerlijk bij de leidinggevende — ook dat is teambelang."
Hoe reageer je op kritiek?
Voorbeeld: "Eerst luisteren, dan pas iets vinden. Bij mijn bijbaan kreeg ik feedback dat ik te snel zelf dingen oploste in plaats van te overleggen. Dat klopte. Ik ben vaker gaan afstemmen en merkte dat het team daardoor beter liep. Kritiek is gratis les, ook als de toon me niet bevalt."
Wat is je grootste zwakte?
Kies een echte eigenschap met een concreet verbeterplan. Onze gids over zwakke punten benoemen laat zien hoe je dit geloofwaardig aanpakt.
Hoe houd je jezelf fysiek op niveau?
Voorbeeld: "Vast schema: drie keer hardlopen, twee keer krachttraining, gericht op de onderdelen van de fysieke keuring. Ik train nu al drie maanden richting de vereiste normen en meet mijn voortgang bij." Concrete cijfers en regelmaat overtuigen; goede voornemens niet.
Wat zou je doen als je iets ziet dat tegen de regels ingaat?
Voorbeeld: "Melden — eerst bij de collega zelf als dat kan, anders bij mijn meerdere. In een organisatie met wapens en geweldsbevoegdheid is wegkijken geen optie. Ik snap dat dat me niet altijd populair maakt; dat weegt niet op tegen wat er misgaat als iedereen zwijgt."
Waar zie je jezelf over vijf jaar binnen Defensie?
Voorbeeld: "Eerst mijn initiële opleiding en eerste functie goed doen. Daarna wil ik doorgroeien richting een specialisatie — welke, laat ik afhangen van waar ik goed in blijk te zijn en waar Defensie behoefte aan heeft."
Zo bereid je je voor op de Defensie-tests
De capaciteitentest en het psychologisch onderzoek zijn samen goed voor een groot deel van de afwijzingen — en juist die onderdelen kun je voorbereiden:
- Verbaal, numeriek en abstract redeneren – de kern van de capaciteitentest. Het vereiste niveau stijgt met het niveau van de functie (soldaat, onderofficier, officier).
- Technisch inzicht – voor technische functies.
- Persoonlijkheidsvragenlijsten – met controleschalen; consistent en eerlijk invullen werkt beter dan een ideaalbeeld schetsen.
- Psychologisch interview – draait op concrete voorbeelden uit je eigen leven.
Oefen de testonderdelen vooraf via Assessment-Training.com en lees onze verdieping over aptitude tests voor Defensie. Structureer je voorbeelden voor het interview met de STAR-methode. En onderschat de logistiek niet: een keuringsdag is lang — uitgerust en op tijd verschijnen is deel één van de test.
Tips voor de keuringsdagen
De selectiedagen bij Defensie zijn lang en vol — behandel ze als een operatie. Verken vooraf de reis en kom ruim op tijd; te laat komen op een keuring is een boodschap die je niet wilt afgeven. Neem alle gevraagde documenten mee, inclusief eventuele medische gegevens waar de uitnodiging om vraagt. Eet en drink normaal, zeker vóór de fysieke onderdelen. En blijf jezelf in het psychologisch gesprek: de psycholoog vergelijkt je verhaal met je vragenlijsten en prikt door aangeleerde antwoorden heen. Wie een rol speelt, valt op — en niet in positieve zin.
Salaris bij Defensie
Militaire salarissen liggen vast in het arbeidsvoorwaardenakkoord van Defensie en hangen af van rang, salarisschaal en ervaring. Tijdens je initiële opleiding ontvang je al salaris, en daarbovenop bestaan toelagen voor oefeningen, uitzendingen en onregelmatigheid. Actuele bedragen per rang vind je op werkenbijdefensie.nl; die cijfers wijzigen met elke cao-ronde, dus vertrouw niet op oude overzichten van derden.
Veelgestelde vragen
Kan ik zakken voor de capaciteitentest en het opnieuw proberen?
Er gelden herkansingsregels met wachttijden; soms kom je met je score wél in aanmerking voor een functie op een ander niveau. De actuele regels hoor je tijdens de procedure of vind je op de officiële site.
Hoe fit moet ik zijn voor de fysieke keuring?
De normen verschillen per functie. Vraag de actuele eisen op via werkenbijdefensie.nl en train er minimaal acht tot twaalf weken gericht naartoe — conditie en kracht bouw je niet op in een paar dagen.
Wat als ik ooit een strafblad of schulden heb gehad?
Dat betekent niet automatisch een afwijzing; de MIVD weegt aard, ernst en hoe lang geleden. Liegen of verzwijgen tijdens het veiligheidsonderzoek leidt daarentegen vrijwel zeker tot afwijzing.
Kan ik ook als burger bij Defensie werken?
Ja — Defensie heeft veel burgerfuncties, van IT tot logistiek en HR. Daarvoor geldt een gewone sollicitatieprocedure, meestal wel met veiligheidsonderzoek.
Neemt Defensie mijn reiskosten voor de keuringsdagen voor rekening?
Informeer bij je recruiter naar de actuele regelingen rond reiskosten en keuringsdagen; dit verschilt per situatie.
Tot slot
De Defensie-selectie test of je voorbereid bent — letterlijk. Wie de capaciteitentest oefent, gericht traint voor de fysieke keuring en zijn motivatie eerlijk op orde heeft, haalt een enorm voordeel op de kandidaat die "wel ziet hoe het gaat". Begin vandaag met de oefentests op Assessment-Training.com, plan je trainingsschema en check de actuele keuringseisen op de officiële site. Discipline begint vóór je eerste dienstdag.
Over de auteur
Ingmar van Maurik is expert in carrière- en assessmentvoorbereiding.