Matrigma test: uitleg, verloop en oefenvragen

Matrigma test: uitleg, verloop en oefenvragen

Staat er in je uitnodiging dat je "de Matrigma" moet maken, dan heb je te maken met een korte, non-verbale redeneertest van het testbureau Assessio. Veel kandidaten schrikken van het idee van een intelligentietest, maar Matrigma is overzichtelijker dan je denkt: je krijgt steeds een raster met figuren en kiest welk figuur ontbreekt. In dit artikel lees je wie Assessio is, hoe de test is opgebouwd volgens de uitgever zelf, wat je score betekent, en je oefent met zeven zelfgemaakte matrixopgaven inclusief uitleg.

Wie is Assessio?

Assessio is een testuitgever die in Zweden is opgericht en volgens Nederlandse vakmedia in 2021 al ruim 65 jaar tests en assessmenttools ontwikkelde. In 2021 nam de Assessio Group het Nederlandse eelloo over, dat inmiddels verder gaat onder de naam Assessio Bloom. Daardoor kom je Matrigma in Nederland niet alleen tegen bij internationale werkgevers, maar ook in trajecten die via het platform van Assessio Bloom lopen. Het helpcentrum van Assessio Bloom noemt Matrigma uitdrukkelijk als een van de capaciteitentests op dat platform, naast eigen Nederlandse tests. Meer over dat platform lees je in het artikel over het eelloo assessment.

Welke werkgevers Matrigma precies gebruiken, publiceert Assessio niet in een lijst. In de praktijk melden kandidaten de test vooral bij selectie voor uiteenlopende functies, van trainee tot specialist, omdat de test niet aan een opleidingsniveau of beroep gebonden is. Ga er dus niet van uit dat je bij een bepaald bedrijf altijd Matrigma krijgt; je uitnodiging is leidend.

Wat meet Matrigma?

Volgens Assessio meet Matrigma het algemene probleemoplossend vermogen van een persoon. De uitgever zegt er nadrukkelijk bij dat het geen volledige intelligentietest is: de test meet één onderdeel, namelijk dat probleemoplossend vermogen. In de productdocumentatie staat dat de test is gebaseerd op de g-factortheorie van Spearman en op het begrip fluïde intelligentie van Cattell. Fluïde intelligentie is je vermogen om nieuwe problemen op te lossen zonder dat je daarvoor kennis nodig hebt die je op school of in je werk hebt geleerd.

Dat verklaart ook waarom de opgaven non-verbaal zijn. Je hoeft geen tekst te lezen en niet te rekenen. Je ziet figuren, ontdekt de verbanden tussen die figuren en vult de ontbrekende informatie aan. Assessio stelt de instructies wel in veel talen beschikbaar, waaronder het Nederlands, zodat je precies weet wat er van je verwacht wordt.

Matrigma wordt vaak naast een persoonlijkheidsvragenlijst ingezet. De werkgever krijgt dan een beeld van hoe je denkt én van hoe je werkt. Het verschil tussen die twee soorten metingen staat uitgelegd in capaciteitentests versus persoonlijkheidstests.

De twee versies: adaptief en klassiek

Assessio biedt twee varianten aan, en het is handig om te weten welke je krijgt.

Adaptive Matrigma. Volgens Assessio is dit inmiddels de meest gebruikte versie. De test duurt twaalf minuten. Je krijgt de opgaven één voor één te zien, met per opgave een tijdslimiet van één minuut. De moeilijkheid past zich tijdens de test aan op je prestaties: gaat het goed, dan worden de opgaven pittiger, en andersom. Assessio noemt als voordeel dat je je tijd niet over een hele reeks opgaven hoeft te verdelen of je werk hoeft te plannen.

Matrigma Classic. Het helpcentrum van Assessio Bloom vermeldt daarnaast een klassieke, niet-adaptieve versie van ongeveer veertig minuten. Daarbij maak je een vaste set opgaven en verdeel je zelf je tijd.

Voor beide versies geldt dat ze voor alle niveaus bedoeld zijn en dat je resultaat wordt vergeleken met een algemene normgroep. Assessio spreekt over een normgroep uit de bevolking in de werkende leeftijd, dus niet over de bevolking als geheel en ook niet over alleen hoogopgeleiden.

Kandidaten verwarren Matrigma soms met de eigen capaciteitentest van Assessio Bloom, die uit andere onderdelen bestaat. Kijk dus goed naar de naam in je uitnodiging.

Hoe het verloopt voor jou als kandidaat

Meestal krijg je een e-mail met een link naar het testplatform. Je maakt de test online, op een moment dat jou uitkomt binnen de termijn die de werkgever geeft. Het helpcentrum van Assessio Bloom geeft voor alle tests hetzelfde praktische advies: zorg dat je uitgerust bent, werk op een rustige plek waar je niet gestoord wordt, gebruik een stabiele internetverbinding en een actuele browser. Ik zou daar zelf aan toevoegen: maak de test op een laptop of computer in plaats van een telefoon. Bij een tijdslimiet van een minuut per opgave maakt een klein scherm het lastiger om details in figuren te zien.

Je begint met instructies en meestal een paar voorbeeldopgaven. Daarna loopt de klok. Bij de adaptieve versie zie je geen totaaloverzicht van opgaven en kun je niet terugbladeren; je richt je steeds op die ene opgave.

De meeste kandidaten maken Matrigma thuis, zonder toezicht. Bij thuistests is het in het algemeen gebruikelijk dat een werkgever bij twijfel of bij een belangrijke beslissing later in de procedure een controletest laat maken, bijvoorbeeld op locatie. Houd daar rekening mee: een score die je thuis met hulp haalt, moet je later zelf kunnen herhalen.

Je score en uitslag

Volgens het helpcentrum van Assessio levert Matrigma een score op een schaal van 0 tot 10 op, een zogenoemde c-score, voor General Mental Ability. Een c-score is een genormeerde score: hij zegt hoe je presteert vergeleken met de normgroep, niet hoeveel opgaven je goed had. Een 5 betekent ongeveer gemiddeld ten opzichte van de bevolking in de werkende leeftijd.

Of je zelf een terugkoppeling of rapport krijgt, hangt af van hoe de werkgever het traject heeft ingericht. Vraag er gerust naar als het niet in je uitnodiging staat. Een vaste slagingsgrens publiceert Assessio niet. Werkgevers bepalen zelf welk niveau ze voor een functie nodig vinden, en vaak weegt de score mee naast je cv, persoonlijkheid en gesprekken.

Oefenvragen in Matrigma-stijl

Hieronder staan zeven opgaven die ik zelf heb gemaakt om de denkstappen te oefenen. Het zijn geen echte Matrigma-vragen, en omdat dit een tekstartikel is, beschrijf ik de figuren in woorden. Elke opgave is een raster van drie bij drie vakjes; het vakje rechtsonder ontbreekt. Probeer het antwoord te vinden voordat je de uitleg leest, en geef jezelf per opgave één minuut.

Oefenvraag 1

Rij 1: een cirkel met één streep, een cirkel met twee strepen, een cirkel met drie strepen. Rij 2: een vierkant met één, twee en drie strepen. Rij 3: een driehoek met één streep, een driehoek met twee strepen, en het lege vak.

A. Een cirkel met drie strepen B. Een driehoek met drie strepen C. Een driehoek met twee strepen D. Een vierkant met drie strepen

Antwoord: B. Er gelden twee regels: de vorm blijft gelijk binnen een rij en het aantal strepen loopt per kolom op van één naar drie. In rij 3 hoort dus een driehoek, in kolom 3 horen drie strepen.

Oefenvraag 2

Een pijl draait per vakje een kwartslag met de klok mee. Rij 1: pijl omhoog, pijl naar rechts, pijl omlaag. Rij 2: pijl naar rechts, pijl omlaag, pijl naar links. Rij 3: pijl omlaag, pijl naar links, leeg vak.

A. Pijl naar links B. Pijl omhoog C. Pijl naar rechts D. Pijl omlaag

Antwoord: B. Elke rij start een kwartslag verder dan de rij erboven, en binnen de rij draait de pijl steeds negentig graden met de klok mee. Na links komt omhoog.

Oefenvraag 3

Rij 1: een verticale lijn, een horizontale lijn, een kruis. Rij 2: een cirkel, een stip, een cirkel met een stip in het midden. Rij 3: een vierkant, een diagonale lijn van linksboven naar rechtsonder, leeg vak.

A. Een vierkant met een diagonaal van linksboven naar rechtsonder B. Een vierkant met een diagonaal van rechtsboven naar linksonder C. Alleen een diagonale lijn D. Een vierkant met twee diagonalen

Antwoord: A. Het derde vakje is telkens de optelsom van de eerste twee: je legt de figuren op elkaar. Let op de richting van de diagonaal; optie B is de klassieke afleider die bijna goed is.

Oefenvraag 4

Rij 1: ster en maan, maan en zon, ster en zon. Rij 2: hart en ruit, ruit en kruis, hart en kruis. Rij 3: pijl en cirkel, cirkel en driehoek, leeg vak.

A. Pijl en cirkel B. Cirkel en driehoek C. Pijl, cirkel en driehoek D. Pijl en driehoek

Antwoord: D. Een symbool dat in de eerste twee vakjes allebei voorkomt, verdwijnt in het derde vak; de symbolen die maar één keer voorkomen, blijven staan. In rij 3 komt de cirkel twee keer voor en valt dus weg. Over blijven pijl en driehoek.

Oefenvraag 5

Elke rij en elke kolom bevat precies één cirkel, één vierkant en één driehoek, en precies één witte, één grijze en één zwarte figuur. Rij 1: witte cirkel, grijs vierkant, zwarte driehoek. Rij 2: grijze driehoek, zwarte cirkel, wit vierkant. Rij 3: zwart vierkant, witte driehoek, leeg vak.

A. Witte cirkel B. Grijze cirkel C. Grijs vierkant D. Zwarte cirkel

Antwoord: B. In rij 3 ontbreekt de cirkel, en in kolom 3 staan al een zwarte en een witte figuur, dus de kleur moet grijs zijn. Controleer altijd beide richtingen: de vorm klopt ook voor kolom 3, waar al een driehoek en een vierkant staan.

Oefenvraag 6

Het aantal stippen per vakje: rij 1 heeft 1, 2 en 3 stippen. Rij 2 heeft 2, 4 en 6 stippen. Rij 3 heeft 3, 6 en een leeg vak.

A. 7 stippen B. 8 stippen C. 9 stippen D. 12 stippen

Antwoord: C. Het aantal stippen is het rijnummer maal het kolomnummer: 3 keer 3 is 9. Optie D krijg je als je per stap verdubbelt, wat in de rijen erboven niet klopt (1, 2, 3 is geen verdubbeling).

Oefenvraag 7

Rij 1: een witte driehoek, een wit vierkant, een witte vijfhoek. Rij 2: een grijs vierkant, een grijze vijfhoek, een grijze zeshoek. Rij 3: een zwarte vijfhoek, een zwarte zeshoek, leeg vak.

A. Een zwarte zeshoek B. Een zwarte zevenhoek C. Een witte zevenhoek D. Een grijze achthoek

Antwoord: B. Per kolom komt er één hoek bij, en elke rij begint een hoek hoger dan de rij erboven. De kleur is per rij gelijk. Na de zeshoek komt in rij 3 dus een zwarte zevenhoek.

Meer van dit soort opgaven, met andere regels zoals spiegelen en verschuiven, vind je in de abstract redeneren test gids en bij de oefenvragen abstract redeneren.

Strategie voor de test

Zoek eerst één regel, dan de volgende. Matrixopgaven combineren vaak twee of drie regels. Kijk systematisch: vorm, aantal, positie, draaiing, kleur, optellen of wegstrepen. Wie alles tegelijk probeert te zien, loopt vast.

Werk rijen én kolommen af. De logica in een matrix kan horizontaal, verticaal of in beide richtingen lopen. Een antwoord dat alleen in de rij klopt maar niet in de kolom, is meestal een afleider.

Bedenk je antwoord voordat je naar de opties kijkt. Antwoordopties zijn zo gemaakt dat er meerdere bijna goed lijken. Als je eerst zelf een beeld vormt van het ontbrekende figuur, laat je je minder snel misleiden.

Gok als de tijd bijna op is. Bij één minuut per opgave is het zonde om een vraag open te laten. Heb je twee opties weggestreept, kies dan uit de overgebleven twee.

Laat een moeilijke vraag los. Bij een adaptieve test is het normaal dat de opgaven op een gegeven moment lastig voelen. Dat betekent juist dat je het goed doet. Raak niet in paniek en concentreer je op de volgende opgave.

Veelgemaakte fouten

• Te lang blijven hangen. Wie bij opgave drie al twee minuten nadenkt, mist bij de klassieke versie tijd voor de rest en verliest bij de adaptieve versie de opgave zelf.
• Maar één richting controleren. Zie de uitleg bij oefenvraag 5.
• Details over het hoofd zien. Een gespiegelde diagonaal of een stip die net in een andere hoek staat, maakt het verschil. Werk op een groot scherm.
• Ongeoefend beginnen. Het meest gehoorde verhaal na een tegenvallende uitslag is dat de kandidaat nog nooit een matrixopgave had gezien. De eerste minuten gaan dan op aan begrijpen wat de bedoeling is.

Voorbereidingsplan van 1 tot 2 weken

Dag 1 en 2: maak een getimede oefenset matrixopgaven om je beginniveau te bepalen. Noteer bij elke fout welke regel je over het hoofd zag.

Dag 3 tot 6: oefen dagelijks twintig tot dertig minuten. Werk per sessie één type regel extra uit, bijvoorbeeld draaiing of optellen en wegstrepen, en maak daarna gemengde opgaven.

Dag 7 tot 10: oefen met een strikte limiet van één minuut per opgave, om het tempo van de adaptieve versie te voelen. Verwacht je de klassieke versie, oefen dan juist met een volledige set waarin je zelf je tijd verdeelt.

Laatste dagen: maak nog één of twee complete sets onder examenomstandigheden en neem de avond voor de test rust.

Wil je gericht oefenen met matrixopgaven op tijd, dan vind je die bij abstract redeneren oefenen. Krijg je naast Matrigma ook andere testonderdelen, dan dekt het alle testen pakket de meeste capaciteitentests af.

Veelgestelde vragen

Wat is de Matrigma test?

Matrigma is een non-verbale capaciteitentest van de testuitgever Assessio. Je krijgt rasters met figuren waarin er één ontbreekt, en je kiest welk figuur het raster logisch afmaakt. Volgens Assessio meet de test je algemene probleemoplossend vermogen.

Hoe lang duurt de Matrigma test?

De adaptieve versie, volgens Assessio de meest gebruikte, duurt twaalf minuten, met een tijdslimiet van één minuut per opgave. Er bestaat ook een klassieke versie, die volgens het helpcentrum van Assessio Bloom ongeveer veertig minuten duurt.

Hoe wordt de Matrigma test gescoord?

Je krijgt een genormeerde score op een schaal van 0 tot 10, een c-score, die je prestatie vergelijkt met een normgroep uit de bevolking in de werkende leeftijd. Een vaste slagingsgrens is er niet; de werkgever bepaalt welk niveau hij voor de functie nodig vindt.

Kun je oefenen voor de Matrigma test?

Ja. Oefenen verandert je onderliggende denkvermogen niet, maar je leert de soorten regels herkennen en went aan het tempo van één minuut per opgave. Daardoor verlies je tijdens de test geen tijd aan het begrijpen van de opgaven.

Moet ik Nederlands of Engels kunnen voor Matrigma?

De opgaven zelf zijn non-verbaal, dus je hoeft geen tekst te lezen. Alleen de instructies zijn in tekst, en Assessio biedt die in veel talen aan, waaronder het Nederlands.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen

Assessio, Aptitude tests en Matrigma: https://assessio.com/aptitude/ Assessio helpcentrum, Matrigma: https://helpcenter2.assessio.com/matrigma Assessio Bloom helpcentrum, Cognitive abilities: https://helpcenter2.assessio.com/assessio.bloom.nl/cognitive-abilities Assessio Bloom helpcentrum, Assessments: https://helpcenter2.assessio.com/assessio.bloom.nl/assessments Assessio Bloom helpcentrum, Can I prepare or practice for the tests: https://helpcenter2.assessio.com/assessio.bloom.nl/can-i-prepare-or-practice-for-the-tests Recruitment Tech, overname eelloo door Assessio: https://recruitmenttech.nl/?p=22441