Data sufficiency vragen: uitleg, aanpak en oefenvragen

Bij de meeste numerieke vragen reken je een antwoord uit. Bij data sufficiency vragen niet: je bepaalt alleen of de gegeven informatie genoeg is om de vraag te beantwoorden. Dat klinkt makkelijker dan het is. Het format zit vol valkuilen, vooral voor kandidaten die gewend zijn om alles netjes door te rekenen. In dit artikel lees je hoe het format werkt, welk stappenplan je kunt volgen, welke fouten bijna iedereen maakt, en je oefent met zeven eigen vragen.

Hoe ziet een data sufficiency vraag eruit?

Je krijgt een vraag en twee beweringen, (1) en (2). Daarna kies je een van de standaardopties. In de klassieke vorm, bekend van de GMAT, zijn dat er vijf:

Optie	Betekenis
A	Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B	Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C	Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen
D	Elke bewering apart is voldoende
E	Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Let op: de volgorde en letters kunnen per test verschillen. Lees bij je eigen test de instructie, want de logica is gelijk maar het lettertje niet. In de oefenvragen verderop staan steeds vier van deze opties, met de letters A tot en met D.

Er zijn twee soorten vragen:

Waardevragen, zoals "Hoeveel medewerkers heeft bedrijf X?" Voldoende betekent: er is precies één antwoord mogelijk.
Ja-neevragen, zoals "Is x groter dan 10?" Voldoende betekent: het antwoord is altijd ja, of altijd nee.

Dat tweede punt is de belangrijkste regel van het hele format. Een zeker nee is net zo voldoende als een zeker ja.

Waarom werkgevers en opleidingen dit vraagtype gebruiken

Data sufficiency meet iets anders dan rekenvaardigheid. Het test of je kunt inschatten welke informatie je nodig hebt voordat je aan het werk gaat. In de praktijk is dat precies wat een analist of consultant doet: bepalen of de beschikbare cijfers een conclusie dragen, of dat er meer data nodig is. Je komt dit vraagtype vooral tegen bij de GMAT en soms in numerieke tests voor consultancy- en financefuncties. Algemene uitleg over numerieke tests vind je in onze gids voor de numeriek redeneren test.

Het stappenplan

Werk elke vraag op dezelfde manier af. Dat voorkomt de meeste fouten.

Stap 1: begrijp de vraag

Wat wordt er precies gevraagd? Een waarde of ja/nee? Welke gegevens zou je minimaal nodig hebben? Herschrijf de vraag soms in je hoofd. "Wat is de winst?" wordt dan "ik heb omzet en kosten nodig, of iets waaruit ik die kan afleiden".

Stap 2: bekijk bewering 1 alleen

Vergeet bewering 2 even helemaal. Kun je met de vraag plus bewering 1 precies één antwoord vinden?

Ja: het antwoord is A of D.
Nee: het antwoord is B, C of E.

Stap 3: bekijk bewering 2 alleen

Nu vergeet je bewering 1. Dit is de stap waar het vaakst misgaat: informatie uit bewering 1 sluipt mee in je hoofd.

Kwam je na stap 2 bij A of D uit: is bewering 2 ook alleen voldoende, dan D, anders A.
Kwam je bij B, C of E uit: is bewering 2 alleen voldoende, dan B. Zo niet, ga naar stap 4.

Stap 4: combineer

Alleen als geen van beide alleen voldoende is, combineer je ze. Lukt het samen wel, dan C. Lukt het ook samen niet, dan E.

Uitgewerkt voorbeeld 1: waardevraag

Vraag: Hoeveel medewerkers heeft bedrijf X? (1) 40 procent van de medewerkers werkt parttime. (2) 72 medewerkers werken fulltime.

Bewering 1 alleen: je kent alleen een verhouding, geen aantal. Onvoldoende.
Bewering 2 alleen: je weet niet welk deel 72 is. Onvoldoende.
Samen: fulltime is 100 − 40 = 60 procent. 60 procent is 72, dus 1 procent is 1,2 en 100 procent is 120. Voldoende.

Antwoord: beide samen (C in de standaardtabel). Je had de 120 niet eens hoeven uitrekenen: zodra je ziet dat 72 overeenkomt met een bekend percentage, weet je dat er één antwoord is. Wil je procentvragen sneller herkennen, lees dan procentvragen in aptitude tests.

Uitgewerkt voorbeeld 2: ja-neevraag

Vraag: Is x groter dan 10? (1) x is groter dan 12. (2) x² is groter dan 100.

Bewering 1 alleen: elk getal groter dan 12 is ook groter dan 10. Altijd ja. Voldoende.
Bewering 2 alleen: x kan 11 zijn (ja), maar ook −11, want (−11)² = 121 (nee). Onvoldoende.

Antwoord: bewering 1 alleen (A in de standaardtabel).

Snelle technieken

Tel vergelijkingen en onbekenden

Heb je twee onbekenden, dan heb je meestal twee verschillende vergelijkingen nodig. Maar let op: twee vergelijkingen die eigenlijk hetzelfde zeggen, tellen als één. "3p + 2s = 9" en "6p + 4s = 18" is twee keer dezelfde informatie.

Zoek een tegenvoorbeeld

Bij ja-neevragen kun je een bewering snel onderuit halen door twee getallen te zoeken die aan de bewering voldoen maar een verschillend antwoord geven. Test daarbij altijd negatieve getallen, nul, breuken en, bij gehele getallen, zowel even als oneven.

Verhoudingen zonder totaal

Een percentage of verhouding geeft nooit een absoluut aantal, tenzij je ergens een vast getal krijgt. Zie je alleen verhoudingen, dan weet je al dat je een totaal mist. Meer over verhoudingen lees je in verhoudingsvragen uitgelegd.

Gemiddelden en medianen

Een gemiddelde vertelt je de som als je het aantal kent, maar niets over de spreiding. Een mediaan vertelt je iets over het midden, maar niets over de som. Combinaties van "gemiddelde", "mediaan" en "hoogste waarde" leveren vaak toch geen zeker antwoord op. Achtergrond vind je in gemiddelde vragen in aptitude tests.

Oefenvragen

Bij elke vraag kies je de juiste beschrijving van de beweringen.

Oefenvraag 1

Wat is de waarde van x? (1) 3x + 5 = 20 (2) x² = 25

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Elke bewering apart is voldoende
D. Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Antwoord: A. Uit bewering 1 volgt 3x = 15, dus x = 5. Eén waarde, dus voldoende. Bewering 2 geeft x = 5 of x = −5: twee waarden, dus onvoldoende.

Oefenvraag 2

Een winkel verkocht in maart 240 jassen. Met hoeveel procent steeg de verkoop van februari naar maart? (1) In februari verkocht de winkel 200 jassen. (2) In maart verkocht de winkel 40 jassen meer dan in februari.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Elke bewering apart is voldoende
D. Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen

Antwoord: C. Met bewering 1 weet je februari (200) en maart (240): een stijging van 40 op 200, dus 20 procent. Met bewering 2 weet je dat februari 240 − 40 = 200 was, en dus ook 20 procent. Elke bewering geeft apart één antwoord.

Oefenvraag 3

Hoeveel bedroeg de omzet van product P in 2025? (1) De omzet van product P steeg in 2025 met 15 procent ten opzichte van 2024. (2) De omzet van product P was in 2024 €80.000.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen
D. Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Antwoord: C. Bewering 1 geeft alleen een groeipercentage, bewering 2 alleen het startbedrag. Samen: €80.000 × 1,15 = €92.000. Pas de combinatie levert één waarde op.

Oefenvraag 4

n is een geheel getal. Is n even? (1) n² + n is even. (2) n + 4 is even.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Elke bewering apart is voldoende
D. Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Antwoord: B. n² + n = n(n + 1) is het product van twee opeenvolgende gehele getallen en dus altijd even, wat n ook is. Bewering 1 zegt daarom niets. Bewering 2: als n + 4 even is, is n even, want 4 is even. Altijd ja, dus voldoende.

Oefenvraag 5

Hoeveel kost één pen? (1) 3 pennen en 2 schriften kosten samen €9. (2) 6 pennen en 4 schriften kosten samen €18.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Elke bewering apart is voldoende
C. Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen
D. Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Antwoord: D. Bewering 2 is precies twee keer bewering 1. Je hebt dus eigenlijk één vergelijking met twee onbekenden. Een pen kan bijvoorbeeld €1 kosten (schrift €3) of €2 (schrift €1,50). Geen unieke waarde.

Oefenvraag 6

Is het gemiddelde maandsalaris op afdeling X hoger dan €4.000? (1) Het mediane maandsalaris op afdeling X is €4.200. (2) Het hoogste maandsalaris op afdeling X is €6.000 en het laagste €3.500.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen
D. Ook samen zijn de beweringen niet voldoende

Antwoord: D. Zoek twee situaties die aan beide beweringen voldoen. Drie medewerkers met €3.500, €4.200 en €6.000: gemiddelde €4.567, dus ja. Eenentwintig medewerkers, waarvan tien met €3.500, tien met €4.200 en één met €6.000: de mediaan is €4.200 en het gemiddelde is €83.000 ÷ 21 ≈ €3.952, dus nee. Het antwoord kan beide kanten op.

Oefenvraag 7

Wat is de oppervlakte van een rechthoek? (1) De omtrek van de rechthoek is 26 cm. (2) De lengte van de rechthoek is 8 cm.

A. Bewering 1 alleen is voldoende, bewering 2 alleen niet
B. Bewering 2 alleen is voldoende, bewering 1 alleen niet
C. Beide samen zijn voldoende, maar geen van beide alleen
D. Elke bewering apart is voldoende

Antwoord: C. Met alleen de omtrek kan de rechthoek 8 bij 5 zijn (40 cm²) maar ook 10 bij 3 (30 cm²). Met alleen de lengte mis je de breedte. Samen: lengte plus breedte is 26 ÷ 2 = 13, dus de breedte is 5 cm en de oppervlakte 40 cm².

Veelgemaakte fouten

Informatie laten meelekken. Je beoordeelt bewering 2 met de kennis van bewering 1 nog in je hoofd. Dek de eerste bewering eventueel letterlijk af.
Een zeker nee niet als voldoende zien. Bij een ja-neevraag is "altijd nee" gewoon voldoende.
Aannames over getallen. Is niet gegeven dat x positief of geheel is, dan mag je dat niet aannemen. Test −2, 0 en 0,5.
Te veel rekenen. Je hoeft alleen te weten óf er één antwoord is, niet welk.
Dubbele informatie als twee gegevens zien. Twee beweringen die hetzelfde zeggen, tellen als één.
Afgaan op een figuur. Bij meetkundevragen is een tekening niet altijd op schaal. Reken met wat gegeven is, niet met wat je ziet.

Oefenplan

Leer de vijf opties uit je hoofd, inclusief de beslisboom A/D versus B/C/E. Dan hoef je tijdens de test niet terug naar de instructie.
Maak tien vragen zonder klok en schrijf bij elke bewering kort op waarom die wel of niet voldoende is.
Oefen tegenvoorbeelden: neem bij elke ja-neevraag bewust een negatief getal, nul en een breuk mee.
Zet daarna de klok aan. Richt je op het stappenplan, niet op snelheid; de snelheid komt vanzelf zodra je niet meer doorrekent.
Combineer met gewone numerieke oefening, zodat je vlot blijft in procenten, verhoudingen en gemiddelden. Op de hoofdsite vind je oefentests numeriek redeneren met uitgewerkte antwoorden.

Solliciteer je bij een adviesbureau? Lees dan ook hoe numeriek redeneren in consulting recruitment verloopt.

Veelgestelde vragen

Wat is een data sufficiency vraag?

Bij een data sufficiency vraag krijg je een vraag en meestal twee beweringen. Je hoeft het antwoord niet uit te rekenen, maar moet bepalen of de informatie in de beweringen genoeg is om de vraag met zekerheid te beantwoorden: met de eerste bewering, de tweede, beide samen, elk apart, of helemaal niet.

Moet ik het antwoord zelf uitrekenen?

Nee. Je hoeft alleen vast te stellen of er precies één antwoord mogelijk is. Zie je dat je met de gegeven gegevens één waarde kunt vinden, dan ben je klaar. Doorrekenen kost tijd die je bij de volgende vraag nodig hebt.

Wanneer is een bewering voldoende bij een ja-neevraag?

Een bewering is voldoende als het antwoord altijd ja is of altijd nee. Ook een zeker nee is dus voldoende. Alleen als het antwoord soms ja en soms nee kan zijn, is de bewering onvoldoende.

Wat als beide beweringen hetzelfde zeggen?

Dan voegt de tweede bewering niets toe aan de eerste. Is één van beide voldoende, dan is de andere dat ook en kies je elk apart voldoende. Is de ene onvoldoende, dan helpt het combineren ook niet en kies je samen niet voldoende.

In welke tests kom je data sufficiency vragen tegen?

Het format is vooral bekend van de GMAT, de toelatingstest voor veel business schools. Kandidaten melden het ook bij sommige numerieke tests in selecties voor consultancy en finance. Of jouw test dit vraagtype bevat, zie je meestal in de voorbeeldvragen van de uitgever.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen

GMAC (mba.com), GMAT Data Sufficiency expert tips: https://www.mba.com/exams-and-exam-prep/gmat-exam-prep/gmat-data-sufficiency-expert-tips

Data sufficiency vragen: uitleg, aanpak en oefenvragen