Abstract Redeneren voor Consulting Recruitment: Wat Topbureaus Zoeken

Een carriere in de consultingsector begint zelden met alleen een goed cv en een sterk sollicitatiegesprek. Vrijwel alle grote consultingbureaus in Nederland, van McKinsey en BCG tot Deloitte en KPMG, zetten gestandaardiseerde assessments in om kandidaten objectief te beoordelen. Abstract redeneren speelt daarin een centrale rol. Het meet je vermogen om patronen te herkennen, logische regels af te leiden en onder tijdsdruk tot de juiste conclusies te komen, precies de vaardigheden die je als consultant dagelijks nodig hebt.

Ingmar van Maurik, oprichter van Assessment-Training.com en al meer dan tien jaar actief in de wereld van assessments en selectieprocedures, ziet jaarlijks duizenden kandidaten die zich voorbereiden op consulting assessments. "Het verschil tussen kandidaten die slagen en kandidaten die afvallen, zit zelden in intelligentie. Het zit in voorbereiding. Wie weet wat er komt en gericht oefent, scoort meetbaar hoger."

In dit artikel leer je precies wat topbureaus testen met abstract redeneren, welke testformats per bureau worden gebruikt, en hoe je je optimaal voorbereidt. We behandelen de zes grootste consultingwerkgevers in Nederland en geven je een concreet oefenplan.

Waarom consultingbureaus abstract redeneren zo zwaar laten wegen

Consultingbureaus zoeken kandidaten die complexe problemen kunnen ontleden in logische componenten. Abstract redeneren test precies dat vermogen, los van vakinhoudelijke kennis of werkervaring. Waar een numerieke test meet of je met cijfers kunt werken, meet een abstract redeneertest of je structuur kunt ontdekken in ogenschijnlijk willekeurige informatie.

Bij een consultingopdracht krijg je vaak datasets, marktanalyses of operationele processen te zien die op het eerste gezicht geen duidelijke lijn vertonen. Je taak is om patronen te ontdekken, hypotheses te formuleren en logische aanbevelingen te doen. Dat is in essentie wat een abstract redeneertest meet: kun je een verborgen regel vinden en die toepassen op een nieuwe situatie?

De tests worden ingezet als objectief selectiecriterium in de eerste fasen van het wervingsproces. Dit heeft twee belangrijke gevolgen. Ten eerste is de test vaak een knock-outcriterium: als je niet boven de norm scoort, ga je niet door, ongeacht de rest van je profiel. Ten tweede worden alle kandidaten op dezelfde manier beoordeeld, wat subjectiviteit in de selectie vermindert.

Belangrijkste punt: Abstract redeneren is bij de meeste consultingbureaus geen bijzaak maar een harde eis. Je score bepaalt of je doorgaat naar de volgende ronde. Gerichte voorbereiding is daarom geen luxe maar een noodzaak.

Daarnaast gebruiken consultingbureaus de scores om te voorspellen hoe snel een kandidaat kan groeien binnen het bedrijf. Onderzoek van testuitgevers toont aan dat abstract redeneervermogen een sterke voorspeller is van leervermogen en aanpassingsvermogen, twee eigenschappen die in de dynamische consultingomgeving onmisbaar zijn.

Het selectieproces bij consultingbureaus: waar past abstract redeneren?

Om te begrijpen hoe je je moet voorbereiden, is het essentieel om het volledige selectieproces te kennen. Hoewel elk bureau variaties heeft, volgen de meeste consultingbureaus in Nederland een vergelijkbare structuur.

Fase 1: Cv-screening en motivatiebrief. Je sollicitatie wordt beoordeeld op relevante ervaring, opleiding en motivatie. Bij topbureaus als McKinsey en BCG vallen hier al veel kandidaten af vanwege het hoge volume aan sollicitaties.

Fase 2: Online assessments. Kandidaten die door de cv-screening komen, ontvangen een uitnodiging voor een online assessment. Hier zit de abstract redeneertest, vaak gecombineerd met numeriek redeneren en soms een verbale component. Deze fase is doorgaans volledig geautomatiseerd en wordt op afstand afgenomen.

Fase 3: Eerste gespreksronde. Kandidaten die slagen voor de online assessments worden uitgenodigd voor een of twee gesprekken, vaak met een casecomponent. Hier wordt je analytisch vermogen in de praktijk getest.

Fase 4: Finale ronde. De laatste gesprekken, doorgaans met senior partners, richten zich op fit, leiderschapspotentieel en complexe cases.

De online assessmentfase is het moment waar de meeste kandidaten afvallen. Bij bureaus als Deloitte en KPMG kan het uitvalpercentage in deze fase oplopen tot 60 tot 70 procent. Dat betekent dat een sterke testscore je kansen drastisch vergroot.

Wil je weten welke tests je bij verschillende sectoren kunt verwachten? Lees ons overzicht van aptitude tests voor consultancy voor een breder perspectief.

Welke testformats gebruiken consultingbureaus?

Niet elk consultingbureau gebruikt dezelfde test. De keuze van testaanbieder en testformat varieert, en het is belangrijk om te weten wat je te wachten staat bij het bureau waar je solliciteert. Dit zijn de vier meest voorkomende formats bij consulting assessments.

Matrixvragen. Je ziet een raster van drie bij drie figuren, waarbij een figuur ontbreekt. Je moet de regels ontdekken die in zowel rijen als kolommen gelden en het ontbrekende figuur selecteren. Dit format wordt veel gebruikt door SHL en komt voor bij Deloitte, KPMG en EY.

Figuurreeksen. Je krijgt een reeks van vier tot zes figuren te zien die een logisch patroon volgen. Je moet bepalen welk figuur als volgende in de reeks past. Korn Ferry gebruikt dit format vaak, en het komt voor bij EY en sommige boutique-bureaus.

Diagrammatisch redeneren. Je analyseert een proces of transformatie die wordt weergegeven als een diagram en moet bepalen welke stap of welk resultaat logisch volgt. Dit is een complexer format dat soms wordt ingezet bij technische consultingfuncties.

Gamified assessments. McKinsey gebruikt de Solve Game, een interactief assessment waarbij je puzzels oplost in een spelomgeving. Hoewel het format sterk verschilt van klassieke tests, worden dezelfde onderliggende vaardigheden gemeten: patroonherkenning, systematisch denken en probleemoplossend vermogen.

Belangrijkste punt: Ken het testformat van het bureau waar je solliciteert voordat je begint met oefenen. Gericht voorbereiden op het juiste format levert meer op dan generiek oefenen.

Meer weten over de specifieke patronen die in deze tests voorkomen? Bekijk ons artikel over abstract redeneren patronen uitgelegd voor een diepgaande uitleg.

Overzicht: abstract redeneren bij de zes grootste consultingbureaus in Nederland

Hieronder vind je een vergelijkingstabel van de zes grootste consultingbureaus in Nederland en hun benadering van abstract redeneren in het selectieproces. Dit overzicht helpt je om je voorbereiding af te stemmen op het bureau waar je solliciteert.

Bureau Testformat Testaanbieder Tijdslimiet per vraag Wanneer in het proces Aandachtspunten
McKinsey Nederland Gamified assessment (Solve Game) Eigen tool (Imbellus) Varieert per puzzel Na cv-screening Focus op ecosysteemdenken en patroonherkenning in spelomgeving
BCG Nederland Online assessment met abstract en numeriek redeneren Pymetrics / eigen tools 45-60 seconden Na cv-screening Combinatie van gamified en klassieke elementen
Bain & Company Nederland Cognitieve capaciteitentest SOVA / SHL 45-60 seconden Na cv-screening Nadruk op snelheid en nauwkeurigheid bij matrixvragen
Deloitte Nederland Online assessment met meerdere onderdelen SHL 50-70 seconden Na cv-screening Abstract redeneren als onderdeel van een breder assessment
KPMG Nederland Capaciteitentest inclusief abstract redeneren SHL / cut-e (Aon) 50-70 seconden Na cv-screening Vergelijkbaar format als Deloitte, focus op matrixvragen
EY Nederland Online assessment met abstract en verbaal redeneren Korn Ferry / SHL 45-60 seconden Na cv-screening Combinatie van figuurreeksen en matrixvragen

Wat opvalt is dat de meeste bureaus het abstract redeneren inzetten direct na de cv-screening, als eerste objectieve selectiestap. De tijdsdruk is bij alle bureaus vergelijkbaar: je hebt gemiddeld minder dan een minuut per vraag. Het grote verschil zit in het format, waarbij McKinsey duidelijk afwijkt met de gamified aanpak.

Ongeacht bij welk bureau je solliciteert, geldt dat oefening essentieel is. Start vandaag met oefenen op Assessment-Training.com en bereid je gericht voor op het format dat jouw bureau gebruikt.

Veelvoorkomende patroonregels die bureaus testen

Consultingbureaus selecteren hun tests op basis van de vaardigheden die het meest relevant zijn voor het werk. De patronen die worden getest, weerspiegelen de denkprocessen die je als consultant dagelijks nodig hebt. Dit zijn de patroonregels die het vaakst voorkomen in consulting assessments.

Rotatie en spiegeling. Vormen draaien met een vast aantal graden per stap of worden gespiegeld langs een as. Dit test je vermogen om ruimtelijke transformaties te volgen. Bij matrixvragen moet je vaak zowel horizontale als verticale rotaties gelijktijdig herkennen.

Progressie in aantal. Het aantal elementen in een figuur neemt toe of af volgens een vast patroon. Soms is de toename lineair (plus een per stap), soms exponentieel of volgens een onregelmatig maar voorspelbaar patroon. Dit test je vermogen om numerieke patronen visueel te herkennen.

Kleur- en arceringswisselingen. Vormen wisselen van vulling volgens een cyclisch patroon: zwart, wit, grijs, zwart, wit, grijs. Of de arcering volgt een eigen logica die je moet ontdekken. Dit test je vermogen om meerdere variabelen tegelijkertijd te volgen.

Conditionele regels. De meest complexe patronen bevatten regels die afhankelijk zijn van andere elementen in het figuur. Bijvoorbeeld: als er een cirkel aanwezig is, draait het vierkant 90 graden; als er geen cirkel is, draait het vierkant 180 graden. Dit test je vermogen om if-then logica toe te passen.

Overlapping en combinatie. Twee of meer patronen worden gecombineerd in een enkel figuur. Je moet de patronen ontrafelen en apart analyseren voordat je ze weer kunt combineren om het ontbrekende figuur te bepalen. Dit komt vooral voor bij matrixvragen en test je vermogen om complexiteit te reduceren.

Belangrijkste punt: De patronen in consulting assessments zijn niet willekeurig gekozen. Ze weerspiegelen de analytische vaardigheden die je als consultant nodig hebt. Door deze patronen te oefenen, train je niet alleen voor de test maar ook voor het werk zelf.

Strategieen die je score op consulting assessments verhogen

Een hoge score op een consulting assessment vereist meer dan alleen het herkennen van patronen. Je hebt een systematische aanpak nodig die rekening houdt met de tijdsdruk en het competitieve karakter van het selectieproces. Hier zijn de strategieen die het meeste verschil maken.

Eliminatie als eerste stap. Begin bij elke vraag met het uitsluiten van antwoordopties die duidelijk niet kloppen. Bij vijf opties kun je met een enkele regel vaak twee opties wegstrepen, waardoor je kans op het juiste antwoord direct stijgt. Lees meer over deze techniek in ons artikel over patroon eliminatie technieken.

Tijdsbewust werken. Verdeel je test mentaal in drie blokken. Beantwoord eerst de vragen die je direct kunt oplossen. Pak daarna de vragen aan waarbij je even moet nadenken. Bewaar de moeilijkste vragen voor het laatst en gebruik daar eliminatie om een educated guess te maken. Sla nooit een vraag over zonder minimaal een gok in te vullen.

Patroonherkenning systematiseren. Scan bij elke vraag eerst de meest opvallende eigenschap: rotatie, aantal of kleur. Formuleer een verwachting voor het ontbrekende figuur en controleer die tegen de antwoordopties. Dit voorkomt dat je te lang naar een vraag staart zonder voortgang.

Meerdere regels tegelijk zoeken. Bij consulting assessments bevatten de moeilijkere vragen vaak twee of drie gelijktijdige regels. Train jezelf om na het vinden van de eerste regel direct te zoeken naar een tweede. Dit is het verschil tussen een gemiddelde en een uitstekende score.

Stressmanagement. De tijdsdruk en het competitieve karakter van consulting assessments veroorzaken stress, wat je prestaties negatief beinvloedt. Oefen onder realistische omstandigheden zodat de testervaring vertrouwd aanvoelt. Ademhalingstechnieken en een vaste routine voor de testdag helpen om kalm te blijven.

Ingmar van Maurik adviseert: "Behandel je assessment voorbereiding zoals je een consultingopdracht zou aanpakken: maak een plan, voer het systematisch uit en evalueer je voortgang. Dat is precies de mentaliteit die bureaus zoeken."

Oefenplan: in twee weken klaar voor je consulting assessment

Een effectief oefenplan combineert gerichte oefening met strategische reflectie. Hieronder vind je een plan dat je in twee weken door kunt werken, ongeacht bij welk bureau je solliciteert.

Dag 1-3: basisbegrip opbouwen. Maak 10 tot 15 oefenvragen per dag zonder tijdsdruk. Focus op het herkennen van de vijf patroontypen uit de vorige sectie. Noteer bij elke vraag welke regel je hebt gevonden en hoe je tot het antwoord bent gekomen. Dit kost je 30 tot 45 minuten per dag.

Dag 4-7: snelheid opbouwen. Verhoog het aantal vragen naar 20 per dag en voeg tijdsdruk toe. Geef jezelf 60 seconden per vraag en gebruik een timer. Pas de eliminatiestrategie bewust toe bij elke vraag. Analyseer na elke sessie welke patroontypen je het snelst herkent en welke meer oefening vereisen.

Dag 8-10: volledige oefentests. Maak minimaal twee complete oefentests onder realistische omstandigheden. Dat betekent: geen onderbrekingen, een timer, en dezelfde druk die je bij de echte test ervaart. Analyseer na elke test je fouten en identificeer patronen in je fouten.

Dag 11-13: zwakke punten aanpakken. Richt je oefening specifiek op de patroontypen en vraagformats waar je de meeste fouten maakt. Als matrixvragen je zwakke punt zijn, maak dan extra matrixvragen. Als je moeite hebt met conditionele regels, focus daar dan op.

Dag 14: rust en herhaling. Maak een korte oefensessie van 10 vragen om scherp te blijven, maar overdrijf niet. Rust is essentieel voor optimale prestaties op de testdag. Bereid je praktisch voor: zorg voor een rustige omgeving, een stabiele internetverbinding en een volledig opgeladen laptop.

Belangrijkste punt: Consistent oefenen over twee weken levert meer op dan een dag intensief studeren. Het gaat om het opbouwen van automatismen, niet om het onthouden van regels.

Met het Alle Testen Pakket op Assessment-Training.com krijg je toegang tot honderden oefenvragen voor abstract redeneren, numeriek redeneren en meer. Alles wat je nodig hebt om je consulting assessment met vertrouwen tegemoet te gaan.

McKinsey, BCG of Deloitte: hoe verschilt de voorbereiding?

Hoewel de onderliggende vaardigheden bij alle bureaus hetzelfde zijn, vereist elk bureau een iets andere voorbereiding vanwege de verschillen in testformat en testaanbieder.

McKinsey. De Solve Game wijkt het sterkst af van klassieke tests. Je lost interactieve puzzels op die abstract redeneervermogen meten in een spelomgeving. Oefen niet alleen met standaard abstract redeneervragen, maar besteed ook tijd aan logische puzzels en systeemdenken. De game meet ook hoe je omgaat met onzekerheid en onvolledige informatie.

BCG. BCG combineert gamified elementen met meer traditionele testcomponenten. Je voorbereiding moet zowel klassieke abstract redeneervragen als interactieve elementen omvatten. BCG let sterk op patroonherkenning in complexe datasets, wat aansluit bij hun datagedreven manier van werken.

Bain. Bain gebruikt relatief klassieke capaciteitentests waarbij snelheid en nauwkeurigheid centraal staan. Hier is pure testvaardigheid belangrijk: maak zoveel mogelijk oefenvragen onder tijdsdruk en werk aan je eliminatietechniek.

Deloitte en KPMG. Beide bureaus gebruiken vergelijkbare SHL-tests en zetten abstract redeneren in als onderdeel van een breder assessment. Bereid je voor op matrixvragen en figuurreeksen in het SHL-format. De tests zijn doorgaans iets langer dan bij de strategiebureaus, wat betekent dat uithoudingsvermogen ook een factor is.

EY. EY combineert abstract redeneren met verbaal redeneren in hun online assessment. Zorg ervoor dat je beide onderdelen oefent, omdat de totaalscore bepaalt of je doorgaat. EY gebruikt zowel Korn Ferry als SHL, dus bereid je voor op beide formats.

Veelgestelde vragen

Gebruiken alle consultingbureaus in Nederland abstract redeneertests?

Vrijwel alle grote consultingbureaus, waaronder McKinsey, BCG, Bain, Deloitte, KPMG en EY, zetten een vorm van abstract redeneren in tijdens hun selectieprocedure. Het exacte format en de testaanbieder verschillen per bureau, maar de onderliggende vaardigheden die worden getest zijn vergelijkbaar. Abstract redeneren meet je vermogen om patronen te herkennen en logische regels toe te passen, vaardigheden die essentieel zijn voor het consultingvak.

Hoe belangrijk is mijn score op de abstract redeneertest bij een consultingbureau?

De score op de abstract redeneertest is vaak een doorslaggevende factor in de eerste selectieronde. Bij de meeste bureaus is het een knock-outcriterium: als je niet boven de minimale norm scoort, ga je niet door naar de volgende ronde, ongeacht je cv of motivatiebrief. De norm varieert per bureau en per functieniveau, maar ligt doorgaans rond het 70e tot 80e percentiel.

Kan ik me in een week effectief voorbereiden op een consulting assessment?

Ja, een week gerichte voorbereiding kan je score aanzienlijk verbeteren. Maak dagelijks oefenvragen onder tijdsdruk, bestudeer veelvoorkomende patroonregels en oefen met eliminatietechnieken. Het verschil tussen wel en niet oefenen is meetbaar: kandidaten die gericht oefenen, scoren gemiddeld 15 tot 25 procent hoger dan kandidaten die onvoorbereid aan de test beginnen.

Wat is het verschil tussen de McKinsey Solve Game en een klassieke abstract redeneertest?

De McKinsey Solve Game is een gamified assessment waarbij je puzzels oplost in een interactieve omgeving, terwijl klassieke tests zoals die van SHL of Korn Ferry werken met meerkeuzevragen over figuurreeksen en matrices. Beide testen abstract redeneervermogen, maar het format verschilt sterk. De Solve Game meet daarnaast ook systeemdenken en je vermogen om met onzekerheid om te gaan.

Welke testaanbieder wordt het vaakst gebruikt door consultingbureaus in Nederland?

SHL en Korn Ferry zijn de meest gebruikte testaanbieders bij consultingbureaus in Nederland. Deloitte en KPMG gebruiken vaak SHL-tests, terwijl EY en sommige boutique-bureaus Korn Ferry inzetten. McKinsey gebruikt een eigen gamified assessment dat is ontwikkeld door Imbellus. BCG maakt gebruik van een combinatie van Pymetrics en eigen tools.

Hoeveel oefenvragen moet ik maken voor een consulting assessment?

Streef naar minimaal 100 tot 150 oefenvragen verspreid over een tot twee weken. Dit geeft je voldoende herhaling om patronen sneller te herkennen en je snelheid te verhogen. Kwaliteit van oefenen is belangrijker dan kwantiteit: analyseer elke fout en begrijp waarom het juiste antwoord correct is. Via Assessment-Training.com kun je oefenen met honderden realistische oefenvragen.

Bereid je voor met Assessment-Training.com

Abstract redeneren is de eerste horde die je moet nemen in het selectieproces van consultingbureaus. Of je nu solliciteert bij McKinsey, BCG, Bain, Deloitte, KPMG of EY: een sterke score op het online assessment opent de deur naar de gespreksrondes waar je je kunt onderscheiden.

De sleutel tot een sterke score is gerichte voorbereiding. Weet welk testformat je bureau gebruikt, oefen systematisch met de juiste vraagtypen en bouw je snelheid geleidelijk op. Met het Alle Testen Pakket op Assessment-Training.com krijg je toegang tot alle oefentests die je nodig hebt, inclusief abstract redeneren, numeriek redeneren en meer. Begin vandaag en ga met vertrouwen je consulting assessment tegemoet.