Ixly test: wat het is en wat je kunt verwachten

Je solliciteert bij een zorginstelling, een gemeente of een uitzendbureau, en een paar dagen later staat er een mail in je inbox met de naam Ixly erin. Je hebt nog nooit van ze gehoord, er zit een link in naar een testomgeving en er staat een deadline bij. Dat roept vragen op. Wie is Ixly, waarom komen zij ineens om de hoek kijken, en wat ga je precies maken? In dit artikel leg ik uit hoe het zit, wat de Adaptieve Capaciteiten-Test (ACT) inhoudt, welke andere Ixly-testen je kunt tegenkomen en hoe je je zinnig voorbereidt.

Wat is Ixly?

Ixly is een Nederlandse uitgever van online psychologische testen en vragenlijsten, gevestigd in Utrecht. Het bedrijf ontwikkelt eigen testen, maar geeft ook testen van andere ontwikkelaars uit. Alles wordt afgenomen via één online omgeving, de Ixly Test-Toolkit. Organisaties kiezen uit dat aanbod de testen die passen bij een functie, en sturen kandidaten een uitnodiging.

Dat verklaart meteen de verwarring die veel sollicitanten hebben. Je solliciteert niet bij Ixly, je solliciteert bij een werkgever die Ixly als leverancier gebruikt. Ixly zorgt voor de testen, de techniek en de normering; de werkgever of het selectiebureau bepaalt welke onderdelen je krijgt, wat de grens is en wat er met de uitslag gebeurt.

Ixly wordt gebruikt door uiteenlopende organisaties: overheid, zorg, transport, detachering en onderwijs. Volgens onze informatie horen onder meer NS, UWV en YoungCapital bij de gebruikers. Ook opleidingen zetten Ixly-testen in bij toelating of studiekeuze.

De Adaptieve Capaciteiten-Test (ACT)

Het bekendste product van Ixly is de ACT, de Adaptieve Capaciteiten-Test. Dat is een capaciteitentest: hij meet hoe goed en hoe snel je redeneert, niet wat je weet. De ACT is modulair opgebouwd. De variant die het vaakst wordt ingezet om algemene intelligentie te meten, combineert een numeriek, een abstract en een verbaal onderdeel. Daarnaast bestaat er een adaptieve test Begrijpend Lezen, die opdrachtgevers los of in combinatie kunnen afnemen. Welke onderdelen jij krijgt, staat meestal in de uitnodiging.

Hieronder per onderdeel wat je kunt verwachten, met voorbeelden die ik zelf heb gemaakt om het vraagtype te laten zien. Het zijn geen echte Ixly-vragen.

ACT Numeriek: cijferreeksen

Bij het numerieke onderdeel krijg je een reeks getallen en kies je uit een aantal opties welk getal er logisch volgt. Er is geen tabel of grafiek en er komt geen tekst aan te pas: het gaat puur om het vinden van de regel achter de reeks.

Een eenvoudig voorbeeld: 3, 6, 12, 24, ... Elk getal is het dubbele van het vorige, dus het volgende is 48. Een stap moeilijker: 2, 5, 11, 23, ... Hier wordt elk getal verdubbeld en komt er 1 bij: 2 maal 2 plus 1 is 5, 5 maal 2 plus 1 is 11, enzovoort. Het antwoord is 47. Op een hoger niveau lopen er twee reeksen door elkaar: 4, 20, 7, 17, 10, 14, ... De getallen op de oneven plaatsen stijgen met 3 (4, 7, 10), die op de even plaatsen dalen met 3 (20, 17, 14). Het volgende getal is dus 13.

Het rekenwerk is eenvoudig; de moeilijkheid zit in het herkennen van het type regel: optellen, vermenigvuldigen, kwadraten, verschillen die zelf weer een reeks vormen, of twee reeksen die om en om lopen. Wie die types kent, kan ze systematisch aflopen in plaats van te staren tot het kwartje valt.

ACT Abstract: figuren

Het abstracte onderdeel werkt met figuren in plaats van getallen. Je ziet een reeks of raster van figuren waarin één figuur ontbreekt, en je kiest uit een aantal opties welke figuur op die plek hoort.

Een voorbeeld in woorden. Je ziet een raster van drie bij drie. In elke rij draait een pijl steeds een kwartslag met de klok mee, en het aantal stippen naast de pijl loopt op van één naar twee naar drie. In de onderste rij ontbreekt het laatste vak. De juiste figuur is dus een pijl die nog een kwartslag verder is gedraaid, met drie stippen ernaast. De foute opties lijken vaak sprekend op het goede antwoord: de pijl staat goed maar er zijn twee stippen, of het aantal stippen klopt maar de pijl draait de verkeerde kant op.

Daar zit de les voor dit onderdeel. Controleer per kenmerk (richting, aantal, vorm, kleur, positie) of een optie klopt, en streep weg wat op één kenmerk faalt. Meer uitleg over dit soort rasters vind je in het artikel over matrix-redeneervragen.

ACT Verbaal: analogieën

Het verbale onderdeel bestaat uit analogieën. Je krijgt een woordpaar met een bepaalde relatie, en je moet een tweede paar vinden of aanvullen met dezelfde relatie. Het klassieke format is: A staat tot B zoals C staat tot ...

Voorbeeld: "Schilder staat tot kwast zoals chirurg staat tot ..." Opties: ziekenhuis, scalpel, patiënt, operatie. Het antwoord is scalpel, want de relatie is "persoon en zijn gereedschap". Ziekenhuis (werkplek) en patiënt (degene voor wie het werk is) zijn verleidelijk, maar beschrijven een andere relatie.

De truc is om de relatie in het eerste paar eerst in een korte zin te vangen ("een schilder werkt met een kwast") en die zin daarna letterlijk op de opties toe te passen. Wie op gevoel kiest, valt al snel voor een woord dat wel bij het onderwerp past, maar niet bij de relatie.

ACT Begrijpend Lezen

Bij begrijpend lezen krijg je korte teksten met daarover een aantal vragen. Ook dit onderdeel is adaptief: de moeilijkheid van de teksten beweegt mee met hoe je het doet. De vragen toetsen of je de hoofdgedachte ziet, of je kunt afleiden wat de schrijver bedoelt en of je onderscheid maakt tussen wat er staat en wat je zelf invult.

Stel dat een tekst beschrijft dat een gemeente het aantal parkeerplaatsen in het centrum verlaagt "om de binnenstad aantrekkelijker te maken voor voetgangers". Een vraag kan dan zijn: wat is het belangrijkste doel van de maatregel? Opties als "minder autoverkeer", "meer inkomsten uit parkeergeld" en "een aantrekkelijker centrum voor voetgangers" liggen dicht bij elkaar, maar alleen de laatste staat letterlijk als doel in de tekst. Minder autoverkeer is hooguit een middel. Daarover meer in de gids over leesbegriptests.

Wat adaptief testen betekent voor hoe je de test ervaart

Bij een klassieke test krijgt iedereen dezelfde vragen in dezelfde volgorde. Bij een adaptieve test kiest het systeem de volgende vraag op basis van je antwoorden. Geef je een goed antwoord, dan krijg je meestal een moeilijkere vraag. Geef je een fout antwoord, dan wordt de volgende vraag makkelijker. Zo zoekt de test steeds het niveau op waar jij ongeveer de helft goed hebt.

Het gevolg is dat de test voor bijna iedereen zwaar voelt. Een sterke kandidaat krijgt al snel vragen waar hij lang over nadenkt; een minder sterke ook, alleen op een lager niveau. Iedereen eindigt dus met het gevoel dat het "steeds moeilijker werd" en dat er veel twijfelgevallen tussen zaten. Dat gevoel zegt niets over je uitslag. Sterker nog: als de vragen moeilijker worden, is dat een teken dat je de vorige goed had.

Een paar praktische consequenties:

  • Je kunt meestal niet terug. Omdat de volgende vraag afhangt van je antwoord, ligt je antwoord vast zodra je doorklikt.
  • Begin geconcentreerd. Een fout aan het begin stuurt je naar een lager niveau, en je moet daarna weer omhoog klimmen. Neem bij de eerste vragen dus rustig de tijd om je aandacht erbij te krijgen.
  • Je score is niet het aantal goede antwoorden. Twee kandidaten met evenveel goede antwoorden kunnen een heel andere score krijgen, omdat de een moeilijkere vragen goed had dan de ander.
  • Laat de tijd niet zomaar verlopen. Bij sommige afnames geldt een tijdslimiet per vraag. Weet je het echt niet, maak dan een bewuste keuze in plaats van de klok te laten beslissen.

Andere Ixly-testen die je kunt tegenkomen

Naast de ACT biedt Ixly een breed aanbod aan losse testen. Welke je krijgt, hangt af van de functie of opleiding. Gegroepeerd ziet het aanbod er grofweg zo uit:

  • Rekenen en numeriek: rekenvaardigheid, redactiesommen (rekenopgaven verpakt in een korte tekst), cijferreeksen en tabellen en grafieken.
  • Ruimtelijk en abstract: blokken tellen, figuren, figurenreeksen, mozaïeken, non-verbale analogieën en stroomdiagrammen.
  • Verbaal en taal: verbale analogieën, woorden, zinnen en categorieën, naast begrijpend lezen.
  • Logisch redeneren: testen waarin je conclusies trekt uit gegeven regels.
  • Werksimulaties: zoals een Inbox-oefening, waarin je onder tijdsdruk prioriteiten stelt in een mailbox.
  • Persoonlijkheid en drijfveren: vragenlijsten over hoe je werkt, wat je motiveert en hoe je met anderen omgaat. Daar zijn geen goede of foute antwoorden; wel worden je antwoorden later vaak in een gesprek besproken.

Daarnaast bestaan er samengestelde programma's, bijvoorbeeld voor selectie bij hbo- en wo-opleidingen.

Hoe de uitslag werkt

Je prestatie wordt bij Ixly, net als bij andere uitgevers, vergeleken met een normgroep: een grote groep mensen die dezelfde test eerder maakte. Die normgroep kiest de opdrachtgever, vaak op basis van opleidingsniveau. Solliciteer je voor een functie op hbo-niveau, dan word je doorgaans vergeleken met hbo-opgeleiden. Je uitslag wordt vaak weergegeven op een standaardschaal zoals stanines (1 tot en met 9) of als percentiel, maar de exacte vorm verschilt per rapport en per opdrachtgever.

Welke score nodig is om door te gaan, bepaalt de werkgever, niet Ixly. Sommige organisaties hanteren een harde ondergrens, andere gebruiken de uitslag als één van meerdere bronnen naast je cv en het gesprek. Wil je beter begrijpen hoe percentielen en normgroepen in elkaar steken, lees dan het artikel over hoe aptitude-tests worden gescoord.

Vraag gerust of je je uitslag mag inzien en of er een toelichting bij komt.

Eerlijk voorbereidingsadvies

Kun je een Ixly test oefenen? Ja, maar het is goed om te weten wat oefenen wel en niet doet. Je onderliggende denkvermogen verander je niet in een paar weken. Wat je wel verandert, is hoeveel daarvan op de testdag zichtbaar wordt. Onvoorbereide kandidaten verliezen punten aan uitvogelen wat er gevraagd wordt, schrikken van steeds moeilijkere vragen en paniek door de klok.

Zo pak je het aan:

  1. Zoek uit welke onderdelen je krijgt. Staat het niet in de uitnodiging, vraag het dan na. Een cijferreekstest vraagt om andere voorbereiding dan een persoonlijkheidsvragenlijst.
  2. Leer de vraagtypen kennen. Voor cijferreeksen betekent dat de gangbare regels kennen; voor figuren het afvinken van kenmerken; voor analogieën het formuleren van de relatie in een zin. Je kunt alvast proberen hoe figuurvragen voelen met de gratis abstract redeneertest.
  3. Oefen in korte sessies. Een halfuur per dag gedurende een week of twee werkt beter dan één lange avond. Patroonherkenning slijt in door herhaling met tussenpozen.
  4. Oefen met tijdsdruk en adaptieve opbouw. Zodra je de vraagtypen kent, oefen je onder echte omstandigheden. Met een Ixly assessment oefenpakket krijg je oefentesten in dezelfde vraagvormen, zodat het format op de testdag niet meer nieuw is.
  5. Regel de omstandigheden. Maak de test op een rustig moment, met een opgeladen laptop, stabiel internet en je telefoon uit het zicht. Kladpapier en een pen naast je helpen bij cijferreeksen.

Bij persoonlijkheids- en drijfverenvragenlijsten is mijn advies anders: probeer niet het "gewenste" profiel na te bootsen. Zulke vragenlijsten letten vaak op consistentie, en een profiel dat niet bij je past, valt in het vervolggesprek alsnog door de mand. Lees de vragen rustig en antwoord zoals je in je werk werkelijk bent.

Veelgestelde vragen

Wat is een Ixly test?

Een online psychologische test via het platform van Ixly, een Utrechtse uitgever van testen en vragenlijsten. Werkgevers en opleidingen gebruiken die in hun selectie, meestal in de vorm van een capaciteitentest zoals de ACT, soms aangevuld met een persoonlijkheids- of drijfverenvragenlijst.

Waarom krijg ik een mail van Ixly terwijl ik ergens anders solliciteer?

Omdat de werkgever de test inkoopt bij Ixly. Ixly levert het platform en de testen; de werkgever bepaalt welke testen je maakt en ontvangt de uitslag. De mail hoort gewoon bij je sollicitatie.

Wat betekent adaptief bij de Ixly ACT?

Dat de moeilijkheid van de volgende vraag afhangt van je antwoorden. Na een goed antwoord wordt het meestal lastiger, na een fout makkelijker. Daardoor voelt de test voor bijna iedereen zwaar, ook als je goed presteert.

Kun je een Ixly test oefenen?

Ja. Je denkvermogen verandert niet in een paar weken, maar je kunt wel wennen aan de vraagtypen, de tijdsdruk en de adaptieve opbouw. Dan verlies je op de testdag geen tijd en rust aan onbekende vragen.

Hoe wordt een Ixly test beoordeeld?

Je score wordt vergeleken met een normgroep, bijvoorbeeld kandidaten met hetzelfde opleidingsniveau. Je krijgt dus geen cijfer voor het aantal goede antwoorden, maar een positie ten opzichte van die groep. De normgroep en de grens bepaalt de opdrachtgever.

Tot slot

Een uitnodiging van Ixly is geen reden tot paniek. Het is een bekend platform met vraagtypen die je van tevoren kunt leren kennen: cijferreeksen, figuren, analogieën en teksten. Het grootste risico is onbekendheid met het format en met het adaptieve karakter, dat iedereen het gevoel geeft dat het slecht gaat. Weet je dat vooraf, dan maak je de test met meer rust. Wil je gericht oefenen in dezelfde vraagvormen, kijk dan naar de Ixly-oefentesten op Assessment-Training.