GITP assessment: zo verloopt het en dit kun je verwachten

GITP assessment: zo verloopt het en dit kun je verwachten

Je hebt een mail gekregen: de werkgever wil je graag verder in de procedure, en de volgende stap is een assessment bij GITP. Dan wil je eerst weten waar je aan begint: wie GITP is, wat er op zo'n dag gebeurt, welke tests je krijgt en wat er met de uitkomst gebeurt. Hieronder loop ik het traject met je door, zoals ik dat ook met kandidaten doe die ik begeleid.

Wie is GITP?

GITP is een van de bekendste Nederlandse bureaus voor assessments, ontwikkeling en loopbaanadvies. De organisatie werd in 1947 opgericht vanuit een samenwerking met de universiteit van Nijmegen en de economische hogeschool in Tilburg. De naam is van oorsprong een afkorting van Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie.

GITP werkt landelijk, met adviseurs, trainers, coaches, bedrijfspsychologen en assessmentdeskundigen. Organisaties schakelen het bureau in bij instroom (selectie van nieuwe medewerkers), doorstroom (promotie, een nieuwe rol), uitstroom en reorganisaties, maar ook bij duurzame inzetbaarheid, talentontwikkeling en management development.

Hoe verhoudt PiCompany zich tot GITP?

Hier ontstaat vaak verwarring. PiCompany is een dochterbedrijf van GITP dat samen met GITP assessments ontwikkelt, met de nadruk op online testen. Zie het zo: GITP is het bureau met psychologen, adviseurs en het complete assessmenttraject; PiCompany levert het online platform en de tests die je zelfstandig maakt, zoals de Connector Ability Test. Bij veel trajecten kom je dus allebei tegen: eerst online tests via PiCompany, daarna eventueel een gesprek of assessmentdag bij GITP.

De soorten GITP-assessments

Niet elk GITP assessment is hetzelfde. Welke variant je krijgt, hangt af van de vraag die de opdrachtgever stelt.

Individuele assessments. Dit is het klassieke assessment, waarbij een NIP-assessmentpsycholoog jou persoonlijk onderzoekt. GITP onderscheidt hierin grofweg drie doelen:

• Een geschiktheidsassessment beantwoordt de vraag of je past bij een specifieke functie. Dit krijg je meestal bij selectie of interne promotie, en de uitkomst weegt mee in het besluit.
• Een ontwikkelassessment brengt in kaart waar je sterktes en ontwikkelpunten liggen. Het gaat dan niet om ja of nee, maar om een ontwikkelplan.
• Een perspectiefassessment kijkt breder: welke richting past bij jou, bijvoorbeeld bij een loopbaanvraag of een reorganisatie.

Individuele assessments combineren vaak online en offline onderdelen. De tests maak je dan vooraf thuis, het gesprek en eventuele simulaties volgen op locatie of via video.

Doelgroep-assessments. Voor specifieke functiegroepen, zoals executives of schoolleiders, heeft GITP aangepaste trajecten.

Online selfservice-assessments. Moet een organisatie grote groepen tegelijk beoordelen, bijvoorbeeld bij een traineeprogramma of een grote wervingsronde, dan gaat dat via PiCompany. Je maakt de tests en vragenlijsten zelfstandig online, zonder dat er in die fase een psycholoog bij betrokken is. Dit is vaak de eerste zeef in een selectieprocedure.

Twijfel je welk type je krijgt? Vraag het na bij de werkgever of bij GITP; dat is geen rare vraag.

Hoe verloopt een GITP assessment?

Het exacte programma verschilt per opdracht, maar de meeste individuele trajecten volgen een herkenbare lijn.

1. Uitnodiging en online tests. Je krijgt inloggegevens en een termijn voor de online onderdelen: meestal capaciteitentests en een persoonlijkheidsvragenlijst, die je thuis maakt.

2. De assessmentdag of het vervolgdeel. Bij een individueel assessment volgt daarna een afspraak, op een GITP-locatie of online. Afhankelijk van de functie kunnen daar simulaties in zitten (daarover verderop meer) en soms worden onderdelen van de capaciteitentests onder toezicht herhaald.

3. Het gesprek met de assessmentpsycholoog. Dit is het hart van een individueel assessment. De psycholoog heeft je testresultaten en vragenlijst al bekeken en gebruikt het gesprek om het beeld te toetsen en aan te vullen. Reken op vragen over je loopbaan, je motivatie voor deze rol en concrete situaties uit je werk: wanneer liep een project vast, hoe ging je om met een lastige collega, wat deed je precies? Dit lijkt sterk op een competentiegericht interview, dus het helpt als je een paar voorbeelden paraat hebt die je volgens de STAR-structuur kunt vertellen.

De psycholoog bespreekt ook regelmatig opvallende uitkomsten uit je vragenlijst. Scoor je bijvoorbeeld laag op behoefte aan structuur terwijl je solliciteert naar een functie vol procedures, dan kun je daar een vraag over verwachten. Dat is geen valstrik maar een kans om nuance aan te brengen. Wees eerlijk en concreet.

Bij een online selfservice-assessment via PiCompany vallen stap 2 en 3 meestal weg. Je maakt de tests, de uitslag gaat naar de organisatie en die beslist of je verder gaat.

De testonderdelen uitgelegd, met voorbeelden

De capaciteitentests van GITP en PiCompany meten je redeneervermogen in drie richtingen: abstract, numeriek en verbaal. De opgaven zijn meerkeuze en getimed. Hieronder de vier vormen die je het vaakst tegenkomt, met een voorbeeld dat ik zelf heb uitgewerkt in de stijl van deze tests.

Figuurreeksen

Je ziet een reeks van vier figuren en kiest uit vijf opties welke figuur logisch als volgende komt. Dit meet abstract redeneren: regels herkennen zonder taal of cijfers.

Voorbeeld: in een vierkant staat een pijl. In figuur 1 wijst de pijl omhoog, in figuur 2 naar rechtsboven, in figuur 3 naar rechts, in figuur 4 naar rechtsonder. Tegelijk is het vierkant om en om wit en grijs: wit, grijs, wit, grijs. De volgende figuur is dus een wit vierkant met een pijl die naar beneden wijst. De pijl draait elke stap 45 graden met de klok mee, de kleur wisselt.

De truc: kijk per element (pijl, kleur, aantal, positie) apart in plaats van naar de hele figuur tegelijk. Streep daarna opties weg die op één element al fout zijn. In de gids abstract redeneren vind je de veelvoorkomende patroonregels op een rij, en met de gratis abstract redeneertest ervaar je hoe zo'n reeks onder tijdsdruk voelt.

Cijferreeksen

Een reeks getallen, en jij bepaalt welk getal volgt. Je kiest uit vijf opties. Dit meet numeriek-analytisch redeneren: niet rekenen om het rekenen, maar de regel achter de reeks vinden.

Voorbeeld 1: 3 – 6 – 11 – 18 – 27 – ? Kijk naar de verschillen: +3, +5, +7, +9. De volgende stap is +11, dus het antwoord is 38.

Voorbeeld 2: 2 – 6 – 3 – 9 – 6 – 18 – ? Hier wisselen twee bewerkingen elkaar af: ×3, −3, ×3, −3, ×3. De volgende bewerking is −3, dus 15.

Schrijf eerst de verschillen op. Zit daar geen logica in, kijk dan naar vermenigvuldigen, twee door elkaar lopende reeksen of kwadraten.

Analogieën

Bij GITP-analogieën zie je twee woordparen die hetzelfde verband hebben, maar twee woorden zijn weggelaten. Jij vult ze aan. Dit meet verbaal-analytisch redeneren.

Voorbeeld: … staat tot vliegtuig als kapitein staat tot … Je zoekt een verband dat in beide paren hetzelfde is. Een kapitein voert het bevel over een schip, dus het eerste woord is degene die een vliegtuig bestuurt. Het antwoord is piloot en schip.

Formuleer het verband eerst in een zin ("X bestuurt Y") en controleer of die voor beide paren precies klopt. Vage verbanden leveren foute antwoorden op.

Matrixen

Een raster, meestal drie bij drie, met figuren waarin een patroon zit over de rijen en kolommen. Eén vakje is leeg en jij kiest uit vier opties de ontbrekende figuur.

Voorbeeld: in de bovenste rij staan een cirkel, een vierkant en een driehoek, in de middelste rij een vierkant, een driehoek en een cirkel, en in de onderste rij een driehoek, een cirkel en een leeg vak. Daarnaast hebben alle figuren in de eerste kolom één streep, in de tweede twee en in de derde drie. Het lege vak moet dus een vierkant met drie strepen zijn: elke vorm komt één keer per rij voor, en het aantal strepen hoort bij de kolom. Analyseer dus altijd zowel de rijen als de kolommen.

PiCompany Connector Ability Test

Via PiCompany krijg je vaak de Connector Ability Test. Die meet algemene intelligentie en gebruikt daarvoor de opgavetypen die je hierboven al zag: cijferreeksen, figuurreeksen en matrixvragen. Wie de vormen hierboven beheerst, staat ook bij deze test sterk.

Persoonlijkheidsvragenlijst

Vrijwel elk GITP assessment bevat een persoonlijkheidsvragenlijst. Je beoordeelt stellingen over hoe je werkt en met anderen omgaat. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Mijn advies: vul hem eerlijk en vlot in, met je werkende zelf in gedachten. Sociaal wenselijk antwoorden levert vaak een onlogisch profiel op, en dat komt in het gesprek met de psycholoog alsnog op tafel.

Simulaties

Bij sommige individuele assessments, vooral voor leidinggevende of adviserende functies, zitten praktijksimulaties. Denk aan een rollenspel met een acteur die een medewerker of klant speelt, of een casus die je analyseert en presenteert. Of je die krijgt, verschilt per opdracht. Staat er een casus op het programma, dan geeft het artikel over de businesscase en presentatie in een assessment je een goed beeld van hoe je die aanpakt.

Uitslag, rapport en je rechten als kandidaat

Na de tests krijg je geen cijfer als "18 van de 24 goed". Je scores worden vergeleken met een normgroep, bijvoorbeeld mensen met een vergelijkbaar opleidingsniveau. De uitkomst zegt dus hoe je presteert ten opzichte van die groep.

Bij een individueel assessment verwerkt de psycholoog de testuitslagen, de vragenlijst, eventuele simulaties en het gesprek in een rapport. Psychologen die lid zijn van het NIP werken volgens de NIP-beroepscode, en daarin staan rechten voor jou als kandidaat:

• Inzagerecht. Je mag het rapport lezen. Bij een assessment is het gebruikelijk dat je het rapport eerst te zien krijgt voordat het naar de opdrachtgever gaat.
• Correctierecht. Staan er feitelijke onjuistheden in, dan kun je die laten corrigeren. Over de interpretatie van de psycholoog kun je wel in gesprek gaan, maar die blijft de professionele verantwoordelijkheid van de psycholoog.
• Blokkeringsrecht. Bij veel assessments, zeker bij selectie, kun je voorkomen dat het rapport naar de opdrachtgever gaat. Let op: dat betekent in de praktijk vaak dat de procedure voor jou stopt, want de werkgever heeft dan geen uitslag.

Hoe dit precies is geregeld, kan per traject verschillen, bijvoorbeeld bij een ontwikkelassessment binnen je eigen organisatie. Vraag daarom vooraf na hoe inzage en verzending in jouw geval werken. Bij een online selfservice-assessment zonder psycholoog gaat de uitslag doorgaans direct naar de organisatie.

Eerlijk voorbereidingsadvies

De capaciteitentests: oefenen loont. Je denkvermogen verander je niet, wel hoeveel ervan op de testdag uit de verf komt. Wie de opgavetypen kent, herkent sneller de regel en raakt minder snel in paniek. Begin met een nulmeting per testvorm, oefen daarna dagelijks een half uur aan je zwakste onderdeel en doe in de laatste dagen volledige oefentests onder tijdsdruk. Op de GITP-oefenpagina vind je oefentests die aansluiten op de vormen hierboven, en word je uitgenodigd via PiCompany, kijk dan specifiek bij het PiCompany GITP assessment.

De persoonlijkheidsvragenlijst: niet oefenen, wel nadenken. Bedenk vooraf waar je sterke en zwakke kanten liggen, zodat je in het gesprek je profiel kunt toelichten.

Het gesprek: voorbeelden klaarzetten. Schrijf vier à vijf situaties uit je werk op waarin je iets bereikte, iets misging of je met weerstand omging. Wat was de situatie, wat deed jij en wat was het resultaat?

Veelgestelde vragen over het GITP assessment

Wat is een GITP assessment?

Een GITP assessment is een psychologisch onderzoek door GITP, een Nederlands bureau voor assessments, ontwikkeling en advies. Afhankelijk van het doel bestaat het uit capaciteitentests, een persoonlijkheidsvragenlijst, eventueel praktijksimulaties en een gesprek met een assessmentpsycholoog. Het wordt gebruikt bij selectie, doorstroom en ontwikkeling.

Hoe lang duurt een GITP assessment?

Dat hangt af van het type. Een online selfservice-assessment bestaat uit tests die je in een of enkele sessies thuis maakt. Een individueel assessment met gesprek en eventuele simulaties kan een groot deel van de dag in beslag nemen. In je uitnodiging staat wat je precies kunt verwachten; vraag het na als dat ontbreekt.

Wat is het verschil tussen GITP en PiCompany?

PiCompany is een dochterbedrijf van GITP en ontwikkelt samen met GITP online assessments. Krijg je een uitnodiging van PiCompany, dan maak je doorgaans online tests en vragenlijsten via hun platform, zoals de Connector Ability Test. GITP is de organisatie achter de bredere assessments met psychologen.

Kun je een GITP assessment oefenen?

De capaciteitentests kun je goed oefenen: figuurreeksen, cijferreeksen, analogieën en matrixen volgen vaste opgavetypen. Oefenen maakt je niet slimmer, maar haalt de onbekendheid en tijdsdruk weg. De persoonlijkheidsvragenlijst oefen je niet; daar vul je gewoon eerlijk in.

Mag ik het GITP-rapport inzien voordat de werkgever het krijgt?

Bij assessmentpsychologen die onder de NIP-beroepscode werken is het gebruikelijk dat je het rapport eerst te zien krijgt. Je kunt feitelijke onjuistheden laten corrigeren en hebt bij een selectieassessment meestal ook het recht om te voorkomen dat het rapport naar de opdrachtgever gaat. Vraag vooraf na hoe dit in jouw traject is geregeld.

Tot slot

Een GITP assessment is geen black box: capaciteitentests met vaste opgavetypen, een persoonlijkheidsvragenlijst, soms een simulatie en bij een individueel traject een gesprek met een psycholoog. Je hebt bovendien rechten: bij een individueel assessment met een NIP-psycholoog zie je het rapport doorgaans eerst zelf.

Wat jij kunt beïnvloeden, is hoe goed je voorbereid binnenkomt. Oefen de tests tot de vormen vertrouwd voelen, zet je voorbeelden voor het gesprek klaar en ga uitgerust naar binnen. Dan laat je op de dag zelf zien wat je echt kunt.