Rekenmachine bij numerieke tests: wel of niet toegestaan

Een van de eerste vragen die kandidaten stellen bij een numerieke test: mag ik een rekenmachine gebruiken? Het antwoord bepaalt hoe je je voorbereidt. Met rekenmachine gaat het om snel en foutloos invoeren en het kiezen van de juiste rekenstappen. Zonder rekenmachine draait alles om hoofdrekenen, schatten en slimme vereenvoudigingen. In dit artikel lees je hoe je achterhaalt wat er mag, wat er aan de vragen verandert, hoe je in beide situaties tijd wint en hoe je gericht oefent. Onderaan staan zeven oefenvragen, telkens met de aanduiding of ze bedoeld zijn met of zonder rekenmachine.

Hoe weet je of een rekenmachine mag?

Ga er niet van uit, maar check het. Dit zijn de plekken waar je het antwoord vindt:

De uitnodiging. Veel werkgevers en testplatforms noemen de benodigde hulpmiddelen al in de mail: kladpapier, pen, rekenmachine.
De instructiepagina van de test. Voordat de tijd loopt, staat vaak expliciet wat toegestaan is.
De voorbeeldvragen. Zijn de getallen in de voorbeelden lang en onrond, dan is een rekenmachine waarschijnlijk bedoeld.
De recruiter. Een vraag als "Is een rekenmachine toegestaan bij de numerieke test?" is volkomen normaal.

Aon schrijft dat een rekenmachine niet verplicht is maar bij sommige tests handig, en dat je in de introductie van de test hoort welke hulpmiddelen zijn toegestaan.

In de praktijk kom je drie situaties tegen.

Situatie	Wat het betekent	Voorbereiding
Eigen rekenmachine toegestaan	Je gebruikt een losse rekenmachine naast je laptop	Oefen met precies dat apparaat
Rekenmachine op het scherm	Het testplatform heeft een ingebouwde rekenmachine	Oefen met muis of toetsenbord invoeren
Geen rekenmachine	Alleen kladpapier en hoofdrekenen	Train procenten, breuken en schatten

Wat verandert er aan de vragen?

Testmakers stemmen de vragen af op de hulpmiddelen. Dat zie je terug in het type getallen en het aantal stappen.

Kenmerk	Met rekenmachine	Zonder rekenmachine
Getallen	Onrond, bijvoorbeeld € 2.847.000 of 13,7%	Rond, bijvoorbeeld € 2.800 of 15%
Aantal stappen	Vaak meerdere stappen per vraag	Vaak minder stappen
Antwoordopties	Liggen soms dicht bij elkaar	Liggen verder uit elkaar, schatten werkt
Waar zit de moeilijkheid	De juiste gegevens en volgorde kiezen	Snel en foutloos rekenen in je hoofd
Typische valkuil	Tikfouten en tussentijds afronden	Rekenfouten onder tijdsdruk

Een rekenmachine maakt een test dus niet automatisch makkelijker. De moeilijkheid verschuift. Bovendien wordt je score vergeleken met een normgroep die onder dezelfde omstandigheden werkte. Hoe je numerieke vragen in het algemeen aanpakt, lees je in onze gids voor numeriek redeneren.

Slim werken met een rekenmachine

Ook als een rekenmachine mag, verliezen kandidaten veel tijd. Niet aan het rekenen zelf, maar aan omslachtig invoeren en opnieuw beginnen. Deze technieken helpen.

Reken met factoren in plaats van in losse stappen. Een stijging van 15% is × 1,15. Een daling van 8% is × 0,92. Drie jaar 4% groei is × 1,04 × 1,04 × 1,04. Dat scheelt invoer en fouten.

Rond pas aan het eind af. Tussentijds afronden kan je net op de verkeerde optie laten uitkomen als de opties dicht bij elkaar liggen.

Gebruik het geheugen. Een subtotaal opslaan met de geheugentoets is sneller en veiliger dan het overtypen van je kladpapier.

Schat eerst. Weet je dat het antwoord rond de 800 moet liggen, dan valt een tikfout die 8.000 oplevert direct op.

Lees de eenheid. Staan bedragen in duizenden of miljoenen, dan hoef je dat niet in te tikken. Reken met de getallen uit de tabel en zet de eenheid erachter.

Uitgewerkt voorbeeld met rekenmachine

Een bedrijf had een omzet van € 3.420.000 en een jaar later € 3.710.700. Wat was de procentuele groei?

Stap 1: schat. Het verschil is ongeveer 300.000 op 3,4 miljoen, dus iets minder dan 10%.

Stap 2: reken precies. 3.710.700 / 3.420.000 = 1,085. De groei is dus 8,5%.

Door direct de nieuwe waarde door de oude te delen, heb je maar één deling nodig in plaats van eerst het verschil uit te rekenen.

Rekenen zonder rekenmachine

Zonder rekenmachine zijn de getallen bewust eenvoudiger gekozen. Het gaat erom dat je de standaardbewerkingen snel en zeker doet. De belangrijkste technieken:

Procenten opsplitsen. 15% is 10% plus 5%. 35% is 25% plus 10%. 10% vind je door de komma een plaats te verschuiven.
Breuken kennen. 1/4 = 25%, 1/5 = 20%, 1/8 = 12,5%, 3/8 = 37,5%, 1/3 ≈ 33,3%.
Vereenvoudigen. 360 / 24 is hetzelfde als 30 / 2 = 15 na delen door 12.
Schatten tussen de opties. Liggen de opties ver uit elkaar, rond dan af en kies de dichtstbijzijnde.

Uitgewerkt voorbeeld zonder rekenmachine

Een product kost € 240 en krijgt 35% korting. Wat is de nieuwe prijs?

10% van 240 is 24, dus 30% is 72. 5% is de helft van 10%, dus 12. Samen 35% = 84. Nieuwe prijs: 240 − 84 = 156 euro. Of korter: 65% van 240 = 0,65 × 240 = 156.

Deze technieken werk je uitgebreider uit in onze artikelen over hoofdrekenen voor tests, schattingstechnieken en procentvragen.

Telefoon, app of losse rekenmachine?

Mag je een eigen rekenmachine gebruiken bij een thuistest, kies dan bij voorkeur een losse rekenmachine. Op je telefoon komen meldingen binnen, het scherm valt uit en je wisselt steeds van apparaat. Bij tests onder toezicht, zoals een verificatietest op locatie, is een telefoon vaak niet toegestaan. Daar krijg je een rekenmachine op het scherm of een eenvoudig exemplaar.

Gebruik alleen wat de instructies toestaan. Een rekenmachine gebruiken bij een test die dat verbiedt, valt onder fraude. Bovendien helpt het je niet echt: de werkgever selecteert op vaardigheden die je in de functie nodig hebt, en een eventuele verificatietest maak je onder toezicht.

Stappenplan voor je voorbereiding

Zoek uit wat er mag. Uitnodiging, instructies of recruiter.
Kies je oefenvorm. Mag een rekenmachine, oefen dan met hetzelfde apparaat of de rekenmachine op het scherm. Mag het niet, leg de rekenmachine weg.
Train de basis zonder rekenmachine. Ook als een rekenmachine mag, wint wie snel kan schatten en procenten kan splitsen.
Oefen getimed. Het verschil tussen een goede en een matige score zit vaak in tempo. Zie tijdsbeheer bij aptitude tests.
Analyseer je fouten. Tikfout, afrondingsfout of methodefout: elk vraagt een andere oplossing.

Oefenvragen

Oefenvraag 1 (met rekenmachine)

Een investering van € 12.500 groeit drie jaar lang met 4% per jaar, waarbij de groei elk jaar wordt berekend over de nieuwe waarde. Wat is de waarde na drie jaar?

A. € 13.520,00 B. € 14.000,00 C. € 14.060,80 D. € 14.250,00

Antwoord: C. 12.500 × 1,04 × 1,04 × 1,04 = 12.500 × 1,124864 = 14.060,80. Optie B ontstaat als je 3 × 4% = 12% optelt zonder samengestelde groei, optie A is de waarde na twee jaar.

Oefenvraag 2 (zonder rekenmachine)

Hoeveel is 15% van 360?

A. 48 B. 52 C. 54 D. 56

Antwoord: C. 10% van 360 is 36 en 5% is de helft daarvan, 18. Samen 36 + 18 = 54.

Oefenvraag 3 (zonder rekenmachine)

Een team heeft 3 van de 8 projecten op tijd afgerond. Welk percentage is dat?

A. 35% B. 37,5% C. 38% D. 40%

Antwoord: B. 1/8 is 12,5%, dus 3/8 is 3 × 12,5% = 37,5%.

Oefenvraag 4 (met rekenmachine)

Een bedrijf had een omzet van € 2.847.000 en kosten van € 2.391.480. Wat is de winstmarge, berekend als winst gedeeld door omzet?

A. 15,2% B. 16,0% C. 19,0% D. 84,0%

Antwoord: B. Winst: 2.847.000 − 2.391.480 = 455.520. Marge: 455.520 / 2.847.000 = 0,16, dus 16,0%. Optie C deelt door de kosten in plaats van de omzet (455.520 / 2.391.480 ≈ 19,0%) en optie D is het kostenaandeel.

Oefenvraag 5 (zonder rekenmachine, schatten)

Welke waarde ligt het dichtst bij 19,8% van 4.030?

A. 650 B. 800 C. 950 D. 1.100

Antwoord: B. Rond af naar 20% van 4.000 = 800. De opties liggen ver uit elkaar, dus precies rekenen is niet nodig. De exacte uitkomst is 797,94.

Oefenvraag 6 (met rekenmachine)

De wisselkoers is 1 euro = 1,08 Amerikaanse dollar. Een product kost $ 486. Hoeveel is dat in euro?

A. € 437,40 B. € 450,00 C. € 486,00 D. € 524,88

Antwoord: B. Van dollars naar euro deel je door de koers: 486 / 1,08 = 450. Optie D vermenigvuldigt met de koers, de meest gemaakte fout bij valutavragen.

Oefenvraag 7 (zonder rekenmachine)

De prijs van een product stijgt eerst met 20% en daalt daarna met 20%. Wat is de totale verandering ten opzichte van de oorspronkelijke prijs?

A. 0% B. −2% C. −4% D. +4%

Antwoord: C. Reken met factoren: 1,20 × 0,80 = 0,96. De prijs is dus 4% lager dan eerst. De daling van 20% wordt berekend over een hoger bedrag, daarom kom je niet terug op 0%.

Veelgemaakte fouten

Aannemen dat een rekenmachine mag. Check het, anders sta je op de testdag met lege handen.
Alles intikken. Ook met rekenmachine is 10% van 4.500 sneller in je hoofd.
Tussentijds afronden. Rond pas af als je het eindantwoord hebt.
Oefenen met een ander apparaat. Een rekenmachine op het scherm met de muis bedienen is trager dan een losse rekenmachine.
Niet schatten. Een snelle schatting vangt tikfouten op.

Kort oefenplan

Week 1: tien minuten per dag hoofdrekenen met procenten en breuken, ook als een rekenmachine straks mag. Week 2: getimede numerieke oefensets in de vorm van je echte test, met of zonder rekenmachine zoals voorgeschreven. Laatste dagen: een volledige oefentest met precies de hulpmiddelen die je mag gebruiken. Oefenen in het echte format kan met de numeriek redeneren oefentests van Assessment-Training.com.

Veelgestelde vragen

Mag je een rekenmachine gebruiken bij een numerieke test?

Dat verschilt per test en per werkgever. Bij veel numerieke redeneertests met tabellen en grafieken is een rekenmachine toegestaan, bij pure rekentests, zoals sommige calculatietests, en sommige snelheidstests is een rekenmachine vaak juist niet toegestaan. Wat mag, staat in de instructies of de uitnodiging. Staat het er niet, vraag het dan aan de recruiter.

Wat als ik niet zeker weet of een rekenmachine is toegestaan?

Vraag het na en oefen intussen allebei. Train hoofdrekenen en schatten, en oefen ook met een eenvoudige rekenmachine. Dan ben je in beide situaties voorbereid en verlies je op de testdag geen tijd aan wennen.

Mag ik de rekenmachine op mijn telefoon gebruiken?

Alleen als de instructies dat toestaan. Bij tests onder toezicht is een telefoon vaak niet toegestaan en krijg je een rekenmachine op het scherm of een eenvoudig exemplaar. Bij een thuistest kan een losse rekenmachine handiger zijn, omdat je telefoon je kan afleiden en je niet steeds van scherm wisselt.

Zijn tests met rekenmachine makkelijker?

Niet per se. Als een rekenmachine mag, zijn de berekeningen vaak langer en de getallen minder rond, dus de moeilijkheid verschuift van rekenen naar het kiezen van de juiste gegevens en stappen. Je score wordt bovendien vergeleken met kandidaten die dezelfde hulpmiddelen hadden.

Welke rekenmachine kan ik het best gebruiken?

Een eenvoudige rekenmachine met grote toetsen en een geheugenfunctie volstaat. Een grafische of wetenschappelijke rekenmachine heb je niet nodig en is soms niet toegestaan. Oefen met hetzelfde type dat je tijdens de test gebruikt.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen

Aon, Prepare for your online assessment: https://www.aon.com/en/capabilities/talent-and-rewards/prepare-for-your-online-assessment

Rekenmachine bij numerieke tests: wel of niet toegestaan