Human Company assessment: uitleg, verloop en oefenvragen

Human Company richt zich volgens de eigen site op functies waarin veiligheid of emotionele belastbaarheid zwaar weegt, zoals op het spoor, in het openbaar vervoer, de handhaving, het onderwijs of de zorg. Het bureau doet selectie- en ontwikkelassessments en ook wettelijk verplichte psychologische keuringen, bijvoorbeeld voor machinisten. Hieronder lees je welke onderdelen je kunt verwachten, hoe je uitslag tot stand komt en wat je rechten zijn, en je oefent met zeven eigen opgaven.

Wie is Human Company?

Human Company is een bedrijfspsychologisch adviesbureau in Amersfoort, vlak bij het station. Volgens de eigen site is het bureau ooit begonnen als de bedrijfspsychologische dienst van de Nederlandse Spoorwegen en heeft het ruim 70 jaar ervaring. Tegenwoordig is Human Company onderdeel van Colbe, een Europees netwerk van specialisten op het gebied van gezondheid en welzijn.

Het bureau noemt zichzelf specialist in psychologische assessments voor veiligheidskritische en emotioneel belastende functies. Als sectoren noemt de site transport en logistiek, openbaar vervoer, toezicht en handhaving, onderwijs en overheid, en gezondheidszorg. Human Company werkt volgens de beroepscode van het Nederlands Instituut van Psychologen en heeft een ISO 27001-certificering voor informatiebeveiliging.

Welke werkgevers je naar Human Company sturen, verschilt per traject. Je uitnodiging vertelt welk type onderzoek je krijgt en voor welke functie. Solliciteer je bij de NS, lees dan ook over de sollicitatievragen bij de NS.

Drie soorten onderzoek

Op de pagina voor deelnemers onderscheidt Human Company drie redenen voor een assessment:

  • Selectieassessment: onderzoekt of je past bij de functie waarop je hebt gesolliciteerd.
  • Ontwikkelassessment: brengt je sterke punten en ontwikkelpunten voor een rol in kaart.
  • Diagnostisch onderzoek: wordt ingezet bij re-integratie na verzuim. Bij veiligheidsfuncties kan diagnostisch onderzoek ook volgen na een veiligheidsfout, zoals een STS-passage.

Daarnaast voert het bureau wettelijke veiligheidskeuringen uit. Volgens de site zijn functies als machinist, tram- en metrobestuurder en treindienstleider aangemerkt als wettelijke veiligheidsfunctie, en is Human Company bevoegd om die psychologische onderzoeken uit te voeren. Hieronder komt die keuring apart aan bod, omdat de spelregels anders zijn dan bij een gewoon assessment.

Assessments kunnen volgens het bureau op locatie of online plaatsvinden. Een hele dag of een dagdeel kan allebei, afhankelijk van wat de opdrachtgever heeft afgesproken.

De onderdelen van een assessment

Welke onderdelen je krijgt, hangt af van de functie en van de afspraken tussen je opdrachtgever en Human Company. Het bureau noemt deze bouwstenen.

Capaciteitentests

Human Company schrijft dat capaciteitentests bijna altijd tijdsgebonden zijn. Op de pagina voor deelnemers staan vijf oefenonderdelen, die je een goed beeld geven van wat je kunt verwachten:

  • Numeriek Redeneren: rekenkundig redeneren met getallen en gegevens.
  • Figuurlijk Redeneren: patronen in figuren of figuurreeksen ontdekken.
  • Verbaal Redeneren: redeneren met taal en tekst.
  • Exclusie Figuren: uit een groep figuren het figuur kiezen dat er niet bij hoort.
  • Exclusie Verbaal: uit een groep woorden het woord kiezen dat er niet bij hoort.

De precieze vorm, het aantal opgaven en de tijdslimieten per onderdeel publiceert Human Company niet in tekst. De omschrijving van de exclusieonderdelen hierboven is mijn uitleg van het testtype; de oefentests zelf kun je via de deelnemerspagina van het bureau openen. Maak die zeker, want ze laten zien hoe de instructies eruitzien.

Persoonlijkheidsvragenlijsten

Je krijgt stellingen waarbij je aangeeft in hoeverre ze op jou van toepassing zijn. Bij veiligheidsfuncties gaat het volgens het keuringsreglement onder meer om zelfstandigheid, verantwoordelijkheidsgevoel, emotionele stabiliteit en hoe goed je bestand bent tegen solistisch en onregelmatig werk. Het verschil met een capaciteitentest staat uitgelegd in capaciteitentests versus persoonlijkheidstests.

Interview

Een gesprek met een adviseur of psycholoog. Volgens het bureau stemt een adviseur na de aanmelding met de opdrachtgever de functiecontext en aandachtspunten af. Op de dag zelf voert een adviseur of psycholoog een interview met je.

Rollenspel

Je bereidt een praktijksituatie voor en voert die daarna uit met een acteur, terwijl een adviseur je observeert en beoordeelt. Denk aan een gesprek met een boze reiziger of een collega die zich niet aan de regels houdt.

De psychologische veiligheidskeuring

Voor werk op en rond het spoor gelden wettelijke eisen. Het keuringsreglement van Human Company legt uit dat de Minister van Infrastructuur en Waterstaat aanwijst welke bureaus psychologische keuringen mogen doen, en dat de Inspectie Leefomgeving en Transport die bureaus keurt en certificeert. Human Company is volgens het reglement gecertificeerd voor alle psychologische keuringen voor personeel met een veiligheidstaak op of om het spoor. Het reglement zelf is goedgekeurd door de minister.

Welke functies

Het reglement noemt onder meer machinist, treindienstleider en verkeersleiding, personeel dat treinen voorbereidt, metro-, randstadrail- en trambestuurders, en een reeks infrastructuurfuncties onder RailAlert, zoals veiligheidsman en leider werkplekbeveiliging.

Wat er getest wordt

Volgens het keuringsreglement bestaat de psychologische geschiktheidskeuring uit:

  • tests voor concentratievermogen, selectieve aandacht, reactievermogen en verlengde aandacht;
  • persoonlijkheidsvragenlijsten;
  • een interview door een psycholoog;
  • een capaciteitentest voor algemeen verstandelijk niveau, behalve bij een periodieke keuring;
  • een rollenspel als communicatieve vaardigheden of overwicht nodig zijn voor een RailAlert-taak.

Volgens de informatiebrief maak je het merendeel van de tests op een computerscherm; ervaring met computers is niet nodig. De eisen verschillen per functie. In de bijlagen van het reglement staat per functie een norm per dimensie, op drie niveaus: laag, midden en hoog.

De uitslag

Het reglement noemt vier mogelijke uitslagen: geschikt, ongeschikt, geschikt met een beperking, en bij de Wet Lokaal Spoor uitslag uitgesteld. Belangrijk om te weten:

  • Het oordeel over veiligheidsgeschiktheid is bindend, geen advies. Je hebt wel recht op een second opinion.
  • Een uitslag ongeschikt is één jaar geldig. Human Company raadt af om eerder opnieuw te keuren als er geen bijzondere omstandigheden waren, omdat het om vrij stabiele eigenschappen gaat.
  • Je kunt de uitslag zelf niet blokkeren, wel de toelichting erop.
  • Was er tijdens de test een probleem met de omstandigheden of begreep je een instructie niet, dan kan een hertest van dat onderdeel volgen, op kosten van Human Company.

Ben je niet fit, zeg dat dan aan het begin van de dag. Volgens het reglement krijg je dan het advies om in overleg met de opdrachtgever later terug te komen. Test je toch, dan zijn de resultaten leidend en kun je achteraf geen beroep doen op vermoeidheid of ziekte.

Zo verloopt de dag

Afspraken worden volgens het bureau ingepland via een zelfplanningstool. Bij een veiligheidskeuring word je volgens het reglement ontvangen door een psychologisch assistent, die je legitimatie controleert, uitleg geeft over het programma en de hele dag aanspreekpunt is. Kom je een volledige dag, dan hoef je geen lunch mee te nemen; bij een dagdeel is er geen lunchpauze, maar wel iets te eten en drinken tussen de tests door.

Ook mag je je telefoon en tablet volgens het reglement tijdens de keuring niet gebruiken; je kunt ze in bewaring geven en in de pauzes gebruiken. Heb je last van iets tijdens de tests, zoals lawaai of een storing, meld dat dan dezelfde dag bij de assistent of de adviseur.

Meenemen: een geldig legitimatiebewijs, je leesbril als je die nodig hebt en, als je dyslexie hebt, een officieel erkende dyslexieverklaring. Afhankelijk van de functie is in overleg soms extra tijd, extra mondelinge instructie of een alternatieve test mogelijk. Gebruik je medicijnen, heb je gehoorproblemen of ben je kleurenblind, neem dan vooraf contact op met Human Company.

Je rapport en je rechten

Volgens Human Company ontvang je je rapportage uiterlijk binnen vijf werkdagen. Je mag het rapport eerst inzien. Ben je het eens met de inhoud, dan gaat het naar de opdrachtgever; zonder jouw toestemming krijgt die het niet. Ben je het niet eens, bespreek dat dan met je adviseur. Kom je er samen niet uit, dan kun je bezwaar maken via de bezwaarprocedure. In het uiterste geval kun je bij een gewoon assessment je rapportage blokkeren. Bij een veiligheidskeuring geldt de uitzondering hierboven: de uitslag zelf blijft staan.

Oefenvragen in de stijl van de Human Company-tests

Deze zeven opgaven heb ik zelf gemaakt, in de stijl van de vijf capaciteitenonderdelen die Human Company noemt. Het zijn geen vragen uit de echte tests. Elke opgave bevat alle informatie die je nodig hebt.

Oefenvraag 1

Exclusie verbaal. Welk woord hoort niet in het rijtje: hamer, zaag, schroevendraaier, spijker?

A. Hamer B. Zaag C. Schroevendraaier D. Spijker

Antwoord: D. Hamer, zaag en schroevendraaier zijn gereedschap waarmee je iets bewerkt. Een spijker is een bevestigingsmiddel dat je met gereedschap verwerkt.

Oefenvraag 2

Exclusie verbaal. Welk woord hoort niet in het rijtje: blij, vrolijk, opgewekt, kalm?

A. Blij B. Vrolijk C. Opgewekt D. Kalm

Antwoord: D. Blij, vrolijk en opgewekt betekenen alle drie ongeveer hetzelfde: in een goede stemming. Kalm beschrijft rust, niet blijdschap.

Oefenvraag 3

Exclusie figuren. Je ziet vier figuren: een driehoek, een vijfhoek, een negenhoek en een zeshoek. Welk figuur hoort er niet bij?

A. De driehoek B. De vijfhoek C. De negenhoek D. De zeshoek

Antwoord: D. De driehoek, vijfhoek en negenhoek hebben een oneven aantal hoeken (3, 5 en 9). De zeshoek is de enige met een even aantal. Een regel als priemgetallen levert geen eenduidige uitzondering op: 3 en 5 zijn priemgetallen, 9 en 6 niet. Bij exclusieopgaven loont het om eerst te tellen: hoeken, lijnen, stippen.

Oefenvraag 4

Figuurlijk redeneren. Een reeks van vier figuren: een witte driehoek, een grijs vierkant, een witte vijfhoek, een grijze zeshoek. Welk figuur komt op plaats 5?

A. Een grijze zevenhoek B. Een witte zevenhoek C. Een witte zeshoek D. Een witte achthoek

Antwoord: B. Er komt elke stap een hoek bij, dus na de zeshoek komt een zevenhoek. De kleur wisselt tussen wit en grijs, dus na grijs komt wit.

Oefenvraag 5

Numeriek redeneren. Een trein vertrekt om 08.47 uur en doet 1 uur en 38 minuten over de rit. Hoe laat komt de trein aan?

A. 10.15 uur B. 10.25 uur C. 10.35 uur D. 10.05 uur

Antwoord: B. Tel eerst het hele uur op: 09.47 uur. Daarna 38 minuten: 13 minuten tot 10.00 uur, en dan nog 25 minuten. Aankomst is 10.25 uur.

Oefenvraag 6

Numeriek redeneren. Een tram legt 18 kilometer af in 24 minuten. Wat is de gemiddelde snelheid in kilometer per uur?

A. 40 km/u B. 45 km/u C. 54 km/u D. 72 km/u

Antwoord: B. 24 minuten is 0,4 uur. 18 gedeeld door 0,4 is 45. Je kunt ook redeneren: 60 minuten is 2,5 keer zo lang als 24 minuten, en 2,5 maal 18 is 45.

Oefenvraag 7

Verbaal redeneren. Machinist staat tot trein zoals kapitein staat tot ...?

A. Haven B. Schip C. Bemanning D. Zee

Antwoord: B. Een machinist bestuurt een trein, dus zoek je wat een kapitein voert: een schip. Bemanning hoort wel bij de kapitein, maar dat is een andere relatie, namelijk leiding geven aan mensen.

Meer van dit soort opgaven vind je bij de oefenvragen numeriek redeneren, de figuurreeks vragen en de oefenvragen verbaal redeneren.

Aanpak per onderdeel

Exclusie. Zoek wat drie van de vier gemeen hebben, niet wat de vierde bijzonder maakt. Bij woorden: categorie, betekenis, woordsoort. Bij figuren: aantal hoeken of lijnen, symmetrie, draaiing, kleur.

Figuurreeksen. Benoem de regel in woorden en controleer die op de hele reeks. Reken op twee regels tegelijk, zoals een aantal dat oploopt en een kleur die wisselt.

Numeriek. Werk met tussenstappen op papier en rond pas aan het einde af. Bij tijden reken je eerst naar het hele uur.

Verbaal. Benoem de relatie tussen het eerste woordpaar precies, bijvoorbeeld "bestuurt" of "meet", en zoek dezelfde relatie in de opties.

Aandachts- en reactietests. Zorg vooral dat je ze uitgerust maakt, en vraag de assistent om uitleg als een instructie onduidelijk is.

Interview en rollenspel. Bereid voorbeelden voor waarin je veilig, verantwoordelijk of rustig onder druk handelde. In een rollenspel: luister eerst, vat samen, blijf vriendelijk en wees duidelijk over de regels. Meer over gesprekssimulaties lees je bij het politie rollenspel.

Veelgemaakte fouten

  • Moe naar de test komen. Het keuringsreglement noemt slaapgebrek, ziekte en bepaalde medicijnen uitdrukkelijk als factoren die je resultaat kunnen drukken.
  • Niet melden dat je je niet goed voelt. Wie toch test, kan achteraf geen beroep doen op ziekte of vermoeidheid.
  • Geen dyslexieverklaring meenemen. Zonder verklaring krijg je geen aanpassing.
  • De oefentests overslaan. Ze laten zien hoe de instructies werken. Die tijd win je op de dag terug.
  • Denken dat je de persoonlijkheidsvragenlijst kunt sturen. Bij veiligheidsfuncties kijkt de psycholoog naar het totaalbeeld, en antwoorden die niet stroken met het interview vallen op.

Oefenplan van 1 tot 2 weken

Dag 1 en 2: maak de vijf oefentests van Human Company en noteer per onderdeel waar je moeite mee had.

Dag 3 tot 7: oefen dagelijks twintig tot dertig minuten, met de nadruk op de twee zwakste onderdelen. Werk elke fout uit tot je de regel ziet.

Dag 8 tot 10: maak gemengde sets op tijd en bereid drie tot vier voorbeelden voor uit je werk of opleiding voor het interview.

Laatste dagen: houd het licht. Een korte oefensessie, je spullen klaarleggen en vooral goed slapen werken nu meer dan nog uren oefenen.

Wil je weten waar je nu staat, begin dan met de gratis testen. Voor gericht oefenen met numerieke, verbale en figuurlijke tests is er het alle testen pakket.

Veelgestelde vragen

Wat is Human Company?

Human Company is een bedrijfspsychologisch adviesbureau in Amersfoort en onderdeel van Colbe. Het bureau begon als de bedrijfspsychologische dienst van de Nederlandse Spoorwegen en richt zich op assessments voor veiligheidskritische en emotioneel belastende functies, onder meer in transport en logistiek, openbaar vervoer, toezicht en handhaving, onderwijs en overheid, en gezondheidszorg.

Welke capaciteitentests gebruikt Human Company?

Op de pagina voor deelnemers noemt Human Company vijf oefenonderdelen: Numeriek Redeneren, Figuurlijk Redeneren, Verbaal Redeneren, Exclusie Figuren en Exclusie Verbaal. Volgens het bureau zijn capaciteitentests bijna altijd tijdsgebonden. Welke onderdelen jij krijgt, hangt af van de functie.

Wat houdt een psychologische keuring voor het spoor bij Human Company in?

Volgens het keuringsreglement bestaat de keuring uit tests voor concentratie, selectieve aandacht, reactievermogen en verlengde aandacht, persoonlijkheidsvragenlijsten, een interview met een psycholoog, een capaciteitentest bij een aanstellingskeuring en soms een rollenspel. De uitslag is geschikt, ongeschikt, geschikt met een beperking of, bij de Wet Lokaal Spoor, uitslag uitgesteld.

Wanneer krijg ik mijn rapport van Human Company?

Volgens Human Company ontvang je je rapportage uiterlijk binnen vijf werkdagen. Je mag het rapport eerst inzien, en de opdrachtgever krijgt het pas als jij toestemming geeft. Bij een veiligheidskeuring kun je de uitslag zelf niet blokkeren, alleen de toelichting erop.

Wat moet ik meenemen naar een assessment bij Human Company?

Neem een geldig legitimatiebewijs mee, en indien van toepassing je leesbril en een officiële dyslexieverklaring. Lunch hoef je volgens Human Company niet mee te nemen als je een hele dag komt. Je mobiele telefoon mag je tijdens het onderzoek niet gebruiken.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen

Human Company, homepage: https://humancompany.nl Human Company, Voor deelnemers: https://humancompany.nl/voor-deelnemers/ Human Company, Over ons: https://humancompany.nl/over-ons/ Human Company, Veiligheid: https://humancompany.nl/specialismen/veiligheid/ Human Company, Keuringsreglement psychologisch onderzoek veiligheidsgeschiktheid 2025 versie 1.1: https://humancompany.nl/wp-content/uploads/2025/12/keuringsreglement-2025-versie-1.1-2.pdf