HU 21+ toelatingsonderzoek: MCT-A, data en vaktoetsen

Hogeschool Utrecht heeft een van de best gedocumenteerde 21+ procedures van Nederland. De hogeschool laat het onderzoek uitvoeren met een test die speciaal voor de HU is ontwikkeld door NOA, een bureau dat gespecialiseerd is in psychologische tests en assessments. Hieronder lees je wat er precies op de officiële pagina staat: de voorwaarden, de zes subtests van de MCT-A, de data en deadlines voor 2027, de vaktoetsen per opleiding en hoe herkansen werkt. Daarna volgen oefenvragen per subtest en een plan om je voor te bereiden.

Wil je eerst de achtergrond van de 21+ regeling in het algemeen, lees dan de uitleg over de 21+ toets.

Kun je meedoen? De voorwaarden van de HU

De HU noemt twee voorwaarden. Je hebt geen diploma dat formeel toegang geeft tot een bachelor of Associate degree aan de HU, en je bent 21 jaar of ouder vóór de ingangsdatum van de opleiding. Het onderzoek is niet bedoeld voor masteropleidingen.

Daarnaast accepteert de HU alleen toelatingsonderzoeken die bij de HU zelf zijn afgenomen. Een 21+ uitslag van een andere hogeschool telt dus niet.

Aanmelden in twee stappen

  1. Studielink. Log in met DigiD, kies bij vooropleiding de optie om door te gaan zonder vooropleiding en dien een inschrijfverzoek in voor je opleiding. Zonder dat verzoek kun je niet deelnemen.
  2. Osiris Aanmelding. Je krijgt daarna een mail op het adres dat je in Studielink opgaf. In Osiris Aanmelding beantwoord je een paar vragen, kies je een toetsmoment, meld je je zo nodig aan voor een vaktoets en vraag je eventuele vrijstellingen of extra tijd aan.

Je aanmelding is pas compleet als je de 150 euro hebt betaald. Alle afnames zijn op woensdag en elk moment heeft een beperkt aantal plaatsen. Is een datum vol, dan kies je een andere.

Toetsdata en deadlines 2027

Datum MCT-A Deadline aanmelden
Woensdag 20 januari 2027 6 januari 2027
Woensdag 14 april 2027 31 maart 2027
Woensdag 26 mei 2027 12 mei 2027
Woensdag 7 juli 2027 (hybride) 23 juni 2027
Woensdag 18 augustus 2027 4 augustus 2027

De test wordt digitaal afgenomen, achter je eigen computer. De HU schrijft daarnaast dat de test één keer per jaar op locatie wordt aangeboden; in de tabel is 7 juli 2027 gemarkeerd als hybride, dus zowel online als op locatie. De deadline ligt steeds precies twee weken voor de toetsdatum. Je maakt de test in de voertaal van je opleiding: Nederlands of Engels.

De MCT-A: zes subtests

MCT-A staat voor Algemene Capaciteiten Test Adaptief. Je resultaten worden vergeleken met een normgroep, zodat de HU kan vaststellen of je het niveau hebt voor een bachelor of Associate degree. De zes subtests zijn:

  1. Vergelijken van woorden. Woordenschat en woordbetekenis.
  2. Logisch nadenken met woorden. Verbanden tussen begrippen, zoals bij analogieën.
  3. Rekenen. Basisbewerkingen, breuken, procenten en verhoudingen.
  4. Logisch nadenken met cijfers. Patronen in getallenreeksen.
  5. Logisch nadenken met plaatjes. Regels ontdekken in figuren.
  6. Combineren van vormen. Ruimtelijk inzicht: welke delen samen een vorm maken.

Die beschrijvingen per subtest zijn onze interpretatie van de namen. De HU verwijst naar voorbeeldvragen op de website van NOA en naar extra oefenopgaven (pdf) op de eigen site.

Wat adaptief betekent

Bij een adaptieve test past de moeilijkheid zich doorgaans aan je antwoorden aan: geef je goede antwoorden, dan worden de vragen moeilijker, en andersom. Je merkt dat aan het gevoel dat de test steeds lastiger wordt. Dat is geen teken dat het slecht gaat, eerder het omgekeerde. Raak dus niet in paniek als je bij een paar vragen echt moet puzzelen.

Een minuut per vraag

De HU geeft over de tijd een concrete regel: je krijgt per vraag 1 minuut, en gemiddeld is 30 seconden nodig. Er wordt alleen gekeken of je antwoord goed of fout is, dus snel antwoorden levert niets extra op. Voor de MCT-A kun je geen extra tijd aanvragen.

Dat heeft een duidelijke strategische consequentie. Bij veel capaciteitentests moet je je tijd over een hele reeks verdelen. Hier niet: elke vraag heeft zijn eigen minuut. Gebruik die minuut dus ook. Controleer je antwoord als je klaar bent voordat de tijd om is, in plaats van door te klikken.

Vaktoetsen per opleiding

Sommige HU-opleidingen hebben een vak- of profieleis. Dan maak je naast de MCT-A een vaktoets, ook wel deficiëntietoets genoemd, op havo-eindexamenniveau. De HU biedt geen voorbereidende cursussen aan. De meeste vaktoetsen worden op locatie gemaakt aan de Padualaan 97 in Utrecht; op afstand meedoen kan dan niet.

Vaktoets Opleidingen (volgens de HU) Bijzonderheden
Biologie Leraar Biologie 15 open en gesloten vragen, maximaal 90 minuten
Scheikunde o.a. Chemie, Chemische Technologie, Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek, Leraar Scheikunde Ongeveer 20 open vragen, maximaal 105 minuten, BINAS en rekenmachine toegestaan
Natuurkunde Leraar Natuurkunde, Werktuigbouwkunde 120 minuten, BINAS, rekenmachine en geodriehoek meenemen
Wiskunde A o.a. Optometrie, Orthoptie, Technische Bedrijfskunde, Chemie Data in januari, juni en augustus
Economie International Business Direct na de MCT-A, digitaal, in het Engels
Duits, Engels, Frans Lerarenopleidingen in die talen, Teacher Education in English Data in januari en juni

Heb je een havo- of vwo-certificaat voor een vak, dan kun je vrijstelling krijgen voor de bijbehorende vaktoets. De HU accepteert ook certificaten van CCVX en Boswell-Beta. Je uploadt een kopie bij je aanmelding, uiterlijk op de aanmelddeadline. Voor vaktoetsen kun je met een bewijsstuk, zoals een dyslexieverklaring, wel extra tijd aanvragen.

Uitslag, geldigheid en herkansing

Binnen 6 werkdagen na de test krijg je een mail om je rapport te downloaden. Het rapport zet je prestaties naast de minimumeisen voor toelating en zegt of je geslaagd bent. De HU krijgt een kopie. De HU publiceert geen cijfermatige slaaggrens.

De uitslag is tot 2 jaar na afname geldig. Geslaagd betekent nog niet automatisch ingeschreven: je moet ook aan de andere inschrijfvoorwaarden voldoen.

Niet geslaagd? Dan ben je niet toelaatbaar voor een HU-opleiding. Je kunt per mail een herkansing aanvragen. Is er plaats, dan volgt een nieuwe uitnodiging en betaal je opnieuw. De HU zegt er eerlijk bij dat de MCT-A je algemene capaciteiten toetst, dat je je daar niet echt op kunt voorbereiden, en dat een tweede uitslag waarschijnlijk op de eerste lijkt.

Wat heeft voorbereiden dan nog voor zin?

Die waarschuwing van de HU is terecht: je capaciteiten verander je niet in een paar weken. Maar je kunt wel zorgen dat de test je echte niveau meet in plaats van je onbekendheid met de vraagvormen. Wie nooit een getallenreeks of een vormpuzzel heeft gemaakt, verliest de eerste minuten aan uitvinden wat de bedoeling is. Omdat een herkansing volgens de HU weinig oplevert, is het juist verstandig om de eerste keer goed voorbereid te gaan. De HU verwijst naar voorbeeldvragen op de website van NOA en naar extra oefenopgaven (pdf) op de eigen site; gebruik die zeker.

Oefenvragen per subtest

Zelf gemaakte vragen, één per subtest plus een vaktoetsvraag. Het zijn geen vragen uit de MCT-A.

Oefenvraag 1 (woordbetekenis)

Welk woord betekent ongeveer hetzelfde als consequent?

  • A) Gevolg
  • B) Standvastig
  • C) Toevallig
  • D) Voorzichtig

Antwoord: B. Consequent betekent volgens een vaste lijn, zonder af te wijken. Gevolg is de afleider: het lijkt op het Engelse consequence, maar betekent iets anders.

Oefenvraag 2 (logisch nadenken met woorden)

Bladzijde staat tot boek als tak staat tot ...

  • A) blad
  • B) boom
  • C) wortel
  • D) hout

Antwoord: B. Een bladzijde is een onderdeel van een boek, en een tak is een onderdeel van een boom. Blad zit aan de tak en is dus een onderdeel van een onderdeel. Wortel is een ander onderdeel van de boom, en hout is het materiaal.

Oefenvraag 3 (rekenen)

Een fietsenmaker repareert 18 fietsen in 4 uur. Hoeveel fietsen repareert hij in 10 uur bij hetzelfde tempo?

  • A) 40
  • B) 42
  • C) 45
  • D) 48

Antwoord: C. Per uur zijn dat 18 / 4 = 4,5 fietsen. In 10 uur: 45.

Oefenvraag 4 (logisch nadenken met cijfers)

Welk getal komt hierna: 1, 4, 9, 16, 25, ...?

  • A) 30
  • B) 34
  • C) 36
  • D) 49

Antwoord: C. Het zijn kwadraten: 1×1, 2×2, 3×3, 4×4, 5×5. Daarna komt 6×6 = 36. De numerieke oefenvragen bevatten meer reeksen van dit type.

Oefenvraag 5 (logisch nadenken met plaatjes)

In een raster van drie bij drie bevat elke rij een cirkel, een vierkant en een driehoek. In de bovenste rij zijn alle figuren wit, in de middelste grijs, in de onderste zwart. In de onderste rij staan een zwarte driehoek en een zwarte cirkel. Wat hoort in het lege vak?

  • A) Een grijs vierkant
  • B) Een zwart vierkant
  • C) Een zwarte driehoek
  • D) Een wit vierkant

Antwoord: B. Elke rij heeft elke vorm één keer, dus het vierkant ontbreekt. De kleur van de onderste rij is zwart. Voor meer uitleg over matrixopgaven zie de gids abstract redeneren.

Oefenvraag 6 (combineren van vormen)

Je wilt een rechthoek van 4 bij 2 vakjes vullen zonder overlap en zonder gaten. Welke combinatie lukt?

  • A) Twee vierkanten van 2 bij 2
  • B) Drie vierkanten van 2 bij 2
  • C) Eén vierkant van 2 bij 2 en één rij van 3 vakjes
  • D) Vier rijen van 3 vakjes

Antwoord: A. De rechthoek heeft 8 vakjes. Twee vierkanten van 2 bij 2 zijn samen 8 vakjes en passen naast elkaar. B en D zijn te groot (12 vakjes), C is 7 vakjes en laat een gat. Begin bij vormvragen altijd met het tellen van de oppervlakte; dat schrapt vaak al de helft van de opties.

Oefenvraag 7 (vaktoets wiskunde A)

Een abonnement kost dit jaar 48 euro en wordt elk jaar 5 procent duurder. Wat kost het over twee jaar, afgerond op centen?

  • A) 52,80 euro
  • B) 52,92 euro
  • C) 53,00 euro
  • D) 50,40 euro

Antwoord: B. Na één jaar: 48 × 1,05 = 50,40 euro. Na twee jaar: 50,40 × 1,05 = 52,92 euro. A is de valkuil van twee keer 5 procent van 48 optellen. Lees meer over procentuele verandering.

Veelgemaakte fouten

  • Een vooropleiding invullen in Studielink. Dan ziet de HU je niet als 21+ kandidaat. Kies de optie om door te gaan zonder vooropleiding.
  • Te laat betalen. Zonder betaling is je aanmelding niet compleet, en de deadline ligt twee weken voor de toets.
  • Haasten. Snelheid telt niet mee. Wie in 15 seconden klikt en daardoor fouten maakt, gooit punten weg.
  • De vaktoets vergeten. Check vóór je aanmelding of jouw opleiding in het vaktoetsenoverzicht staat. Vrijstelling aanvragen kan alleen tot de aanmelddeadline.
  • Op een herkansing rekenen. Er is geen garantie op plek, en volgens de HU verandert de uitslag meestal weinig.

Voorbereidingsplan van drie weken

Week 1. Meld je aan in Studielink en Osiris, kies een datum en betaal. Maak de voorbeeldvragen van NOA en de oefenopgaven van de HU zonder tijdsdruk en noteer welke subtests je lastig vindt.

Week 2. Oefen dagelijks een half uur, steeds twee subtests: woorden en analogieën, rekenen en reeksen, figuren en vormen. Zet een timer van een minuut per vraag om te wennen aan het ritme. Gemengde oefentests vind je in het alle testen pakket.

Week 3. Twee volledige oefensessies. Zorg voor een rustige plek, een opgeladen laptop en een stabiele verbinding, want de test is digitaal. Heb je een vaktoets, begin daar dan al eerder mee, met oude havo-examens van het betreffende vak.

Veelgestelde vragen

Uit welke onderdelen bestaat het 21+ toelatingsonderzoek van de HU?

De basis is de Algemene Capaciteiten Test Adaptief (MCT-A), ontwikkeld voor de HU door NOA. Die bestaat uit zes subtests: vergelijken van woorden, logisch nadenken met woorden, rekenen, logisch nadenken met cijfers, logisch nadenken met plaatjes en combineren van vormen. Sommige opleidingen vragen daarnaast een vaktoets op havo-eindexamenniveau.

Wat kost het HU 21+ toelatingsonderzoek?

Volgens de HU kost het 21+ toelatingsonderzoek 150 euro. Je aanmelding is pas compleet als je hebt betaald. Je krijgt de betaalinformatie nadat je in Osiris Aanmelding een toetsmoment hebt gekozen. Doe je een herkansing, dan betaal je opnieuw.

Hoe lang heb je per vraag bij de MCT-A?

De HU schrijft dat je per vraag 1 minuut krijgt en dat gemiddeld 30 seconden nodig is. Alleen goed of fout telt, dus sneller antwoorden levert geen extra punten op. Extra tijd aanvragen is voor de MCT-A niet mogelijk, voor vaktoetsen wel.

Wanneer krijg ik de uitslag en hoe lang is die geldig?

Binnen 6 werkdagen na de test krijg je een mail met instructies om je rapport te downloaden. Daarin staan je prestaties naast de minimumeisen en of je geslaagd bent. De HU krijgt een kopie. De uitslag is tot 2 jaar na afname geldig, en alleen voor toelating bij de HU.

Kan ik de 21+ test bij de HU herkansen?

Ja, je kunt per mail een herkansing aanvragen. Als er nog plek is, krijg je een nieuwe uitnodiging in Osiris Aanmelding en betaal je opnieuw. De HU waarschuwt wel dat de MCT-A je algemene capaciteiten meet, zodat de kans groot is dat een tweede uitslag lijkt op de eerste.

Over de auteur

Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.

Bronnen