NEN 3140 oefenvragen: 8 voorbeeldvragen met uitleg
De beste manier om te merken of je klaar bent voor het NEN 3140 examen, is vragen maken. In dit artikel vind je acht voorbeeldvragen over de onderwerpen die bijna altijd in het examen terugkomen: de veiligheidsvoorschriften, meten, beschermingsklassen en verantwoordelijkheden. Bij elke vraag staat het juiste antwoord en waarom de andere opties niet kloppen.
Een paar dingen vooraf:
- Dit zijn zelfgeschreven voorbeeldvragen in de stijl van het examen, geen echte examenvragen.
- Ze gaan uit van de algemene principes uit NEN 3140, NEN-EN 50110 en NEN 1010. Volg op de werkvloer altijd de procedures en aanwijzing van je werkgever.
- Assessment-Training.com en het oefenplatform SwitchSkills zijn allebei van Making Moves.
Probeer elke vraag eerst zelf te beantwoorden voordat je de uitleg leest.
Vraag 1: beschermingsklasse
Een handlamp werkt uitsluitend op een veiligheidstransformator met een uitgangsspanning van 24 V wisselspanning. Welke beschermingsklasse heeft deze lamp?
- A. Klasse 0
- B. Klasse I
- C. Klasse II
- D. Klasse III
Antwoord: D. Klasse III-apparaten werken op een veilige zeer lage spanning (SELV), zoals 24 V uit een veiligheidstransformator. De bescherming zit in de lage spanning zelf. Klasse I gebruikt een randaarde, klasse II dubbele of versterkte isolatie. Klasse 0 heeft alleen basisisolatie en biedt bij een isolatiefout geen extra bescherming.
Vraag 2: volgorde van de veiligheidsvoorschriften
Je gaat spanningsloos werken aan een groep. Welke stap komt direct na het vrijschakelen?
- A. Spanningsloosheid vaststellen
- B. Beveiligen tegen herinschakelen
- C. Aarden en kortsluiten
- D. Nabijgelegen delen onder spanning afschermen
Antwoord: B. De vijf veiligheidsvoorschriften hebben een vaste volgorde: vrijschakelen, beveiligen tegen herinschakelen, spanningsloosheid vaststellen, aarden en kortsluiten, en nabijgelegen delen onder spanning afschermen. Eerst borg je dat niemand de spanning terugzet, pas daarna meet je. Andersom zou je een meting doen die een moment later niet meer klopt.
Vraag 3: spanningzoeker controleren
Je hebt de spanningsloosheid vastgesteld met een spanningzoeker. De zoeker gaf geen spanning aan. Wat had je ook moeten doen?
- A. Niets, een spanningzoeker is altijd betrouwbaar
- B. De spanningzoeker vóór en na de meting testen op een bekende spanningsbron
- C. Alleen na de meting de batterij controleren
- D. De meting laten herhalen door een VOP
Antwoord: B. Een spanningzoeker die stuk is, geeft ook "geen spanning" aan. Daarom test je de zoeker voor de meting op een bekende spanningsbron, meet je, en test je hem daarna opnieuw. Alleen als hij voor en na werkt, kun je op de meting vertrouwen.
Vraag 4: isolatieweerstand
Een VP meet de isolatieweerstand van een eindgroep op een 230/400 V-installatie met een meetspanning van 500 V. De gemeten waarde is 0,5 MΩ. Wat is de juiste conclusie?
- A. Voldoende, de eis is 0,25 MΩ
- B. Voldoende, de eis is 0,5 MΩ
- C. Onvoldoende, de eis is minimaal 1 MΩ
- D. De meting is niet geldig, je moet met 1000 V meten
Antwoord: C. Voor installaties tot 500 V nominale spanning geldt volgens NEN 1010 een minimale isolatieweerstand van 1 MΩ bij een meetspanning van 500 V. Lagere waarden uit oudere versies van de norm worden nog vaak genoemd, en juist daarom is dit een geliefde examenvraag. Een waarde van 0,5 MΩ betekent dat je de oorzaak moet zoeken voordat de groep in bedrijf gaat.
Vraag 5: aardlekschakelaar
Welke aanspreekstroom moet een aardlekschakelaar hebben die als aanvullende bescherming tegen elektrische schokken dient bij wandcontactdozen in een woning?
- A. 10 mA
- B. 30 mA
- C. 100 mA
- D. 300 mA
Antwoord: B. Voor aanvullende bescherming van personen wordt een aardlekschakelaar met een aanspreekstroom van maximaal 30 mA gebruikt. Hogere waarden zoals 300 mA worden ingezet voor brandbeveiliging, niet voor de bescherming van mensen.
Vraag 6: de grenzen van een VOP
Een VOP ziet dat in een verdeelkast een kabel los zit. De kast staat onder spanning. Wat doet de VOP?
- A. De kabel vastzetten met geïsoleerd gereedschap
- B. De hoofdschakelaar uitzetten en de kabel vastzetten
- C. Niets aanraken, de situatie veilig houden en een vakbekwaam persoon of leidinggevende waarschuwen
- D. De kast dichtdoen en het later melden
Antwoord: C. Een VOP doet alleen de werkzaamheden waarvoor hij of zij is aangewezen en voert geen werkzaamheden onder spanning uit. Ook zelf vrijschakelen en repareren valt meestal buiten de aanwijzing. De juiste reactie is de situatie veilig houden en direct melden. Antwoord D lijkt veilig, maar uitstellen laat een gevaarlijke situatie bestaan.
Vraag 7: IV of WV
Een ploeg gaat werken aan een deel van een installatie. Wie geeft dat deel van de installatie vrij voor de werkzaamheden?
- A. De werkverantwoordelijke
- B. De installatieverantwoordelijke
- C. De VP die het werk uitvoert
- D. De opdrachtgever
Antwoord: B. De installatieverantwoordelijke is eindverantwoordelijk voor de installatie tijdens werkzaamheden en geeft de installatie vrij. De werkverantwoordelijke neemt de werkplek over en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het werk. Wie wat doet, wordt vooraf afgesproken en bij grotere werkzaamheden vastgelegd. Het verschil tussen alle rollen lees je in VOP, VP, IV of WV: welk NEN 3140-examen heb je nodig?.
Vraag 8: wie wijst aan?
Een monteur heeft het VP-examen gehaald bij een examenbureau. Mag de monteur nu zelfstandig aan installaties werken?
- A. Ja, het certificaat is voldoende
- B. Ja, maar alleen aan laagspanningsinstallaties
- C. Nee, eerst moet de werkgever de monteur schriftelijk aanwijzen
- D. Nee, eerst moet het examenbureau de monteur aanwijzen
Antwoord: C. Het examen toont aan dat iemand de kennis heeft. De werkgever beslist of iemand het werk mag doen en legt dat vast in een schriftelijke aanwijzing, op basis van opleiding, ervaring en kennis. Het examenbureau wijst niemand aan.
Hoe ging het?
| Score | Wat het zegt | Volgende stap |
|---|---|---|
| 7 of 8 goed | Je basis is sterk | Oefen onder tijdsdruk met volledige proefexamens |
| 4 tot 6 goed | Je kent veel, maar niet alles zit | Lees de theorie van de onderwerpen die je fout had en oefen gericht |
| 0 tot 3 goed | Er is nog werk te doen | Begin met de theorie per onderwerp en maak daarna veel oefenvragen met uitleg |
Valt het je op dat je vooral fout zat bij vragen over volgorde of verantwoordelijkheid? Dat is heel normaal. Het examen draait om toepassen, niet om feitjes, en dat leer je door veel situaties te oefenen. Een stappenplan staat in NEN 3140 examen oefenen.
Meer oefenen
Acht vragen geven een eerste indruk. Voor het echte werk heb je er meer nodig. Op SwitchSkills staan meer dan 1000 NEN 3140 en NEN 3840 oefenvragen met uitleg en een examentip bij elk antwoord. Vragen die je fout had, komen later automatisch terug en je kunt examensimulaties met tijdslimiet doen. Het proefexamen van 10 vragen is gratis. Daarna kies je een examenpas van 3, 14 of 30 dagen, zonder abonnement.
Kies het oefenmateriaal dat bij jouw examen past:
