Gratis aptitude test oefenen: waar en hoe je begint
Je hebt een uitnodiging voor een capaciteitentest, of je verwacht er een, en je wilt oefenen zonder meteen geld uit te geven. Dat kan prima. Er is meer gratis materiaal dan de meeste kandidaten denken, maar de kwaliteit loopt sterk uiteen. In dit artikel lees je waar je betrouwbaar gratis oefenmateriaal vindt, hoe je een goede oefensite herkent, hoe je online oefent zodat het ook echt iets oplevert en hoe je een gratis oefenplan opbouwt. Onderaan staan zeven oefenvragen.
Wat kun je gratis oefenen?
Gratis oefenmateriaal komt grofweg uit vijf hoeken. Elke bron heeft een eigen sterke kant en een eigen beperking.
| Bron | Wat je krijgt | Beperking |
|---|---|---|
| Officiële pagina's van testuitgevers | Oefentests in het echte format van die uitgever | Meestal maar een of twee oefentests per testtype |
| Voorbeeldvragen in je uitnodiging | Vragen die precies passen bij de test die jij krijgt | Weinig vragen, vaak zonder uitgebreide uitleg |
| Gratis proeftests op trainingssites | Meer vragen, vaak met uitleg en een score | Kwaliteit en realisme verschillen sterk |
| Bibliotheek en tweedehands boeken | Veel oefenstof op papier | Niet getimed op een scherm, soms verouderd |
| Zelfgemaakte oefeningen | Onbeperkt hoofdrekenen, tabellen lezen, teksten samenvatten | Geen format van een echte test |
De slimste aanpak combineert ze. Je gebruikt de officiële oefentest en de voorbeeldvragen om het format te leren kennen, gratis proeftests om volume te maken en zelfgemaakte oefeningen om basisvaardigheden als hoofdrekenen en snel lezen te trainen.
Officieel gratis materiaal van testuitgevers
De beste plek om te beginnen is de uitgever van jouw test. Staat er in je uitnodiging een naam of logo, zoals SHL, Saville of Aon, kijk dan eerst op de kandidatenpagina van die uitgever.
SHL. Op SHL Direct, de kandidatensite van SHL, staat een lange lijst oefentests. Daaronder vallen numeriek, verbaal, deductief en inductief redeneren, een algemene capaciteitentest, een situational judgement test, een checkingtest, een rekentest, mechanisch inzicht en begrijpend lezen. Voor numeriek, deductief en inductief redeneren en voor de algemene capaciteitentest zijn er twee versies: een gewone meerkeuzeversie en een interactieve versie die ook op mobiel werkt. SHL raadt kandidaten aan een volledige oefentest te maken en alle oefen- en voorbeeldvragen te doen die je bij een online test krijgt. Meer over de onderdelen van SHL lees je in onze uitleg over de SHL test.
Saville. Saville Assessment heeft een oefenpagina met getimede oefenvragen voor onder meer verbale en numerieke analyse, diagrammatisch en abstract redeneren, ruimtelijk en mechanisch redeneren, foutcontrole en de Swift-tests, die meerdere vaardigheden in een korte test combineren. Volgens Saville kun je deze oefentests zo vaak herhalen als je wilt. Daarnaast zegt Saville dat je in je eigen kandidatenomgeving oefenvragen vindt die passen bij de tests die jij krijgt.
Je eigen uitnodiging. Veel testplatforms tonen voor de echte test een paar voorbeeldvragen die niet meetellen. Sla die niet over. Ze zijn de meest realistische oefening die je kunt krijgen, omdat ze uit exact dezelfde omgeving komen.
Online oefenen zodat het echt iets oplevert
Oefenen is pas nuttig als het lijkt op de echte situatie. Veel capaciteitentests maak je thuis, online en onder tijdsdruk. Richt je oefensessies daarop in.
- Gebruik hetzelfde apparaat. Maak je de test op een laptop, oefen dan op een laptop. Een tabel lezen op een telefoonscherm voelt heel anders dan op een groot scherm.
- Zet een timer. Weet je niet hoeveel tijd je krijgt, reken dan met ongeveer een minuut per numerieke vraag als startpunt en scherp dat aan zodra je de echte tijd weet. Hoe je je tijd verdeelt, lees je in ons artikel over tijdsbeheer bij aptitude tests.
- Leg hulpmiddelen klaar. Kladpapier, een pen en, als de test dat toestaat, een eenvoudige rekenmachine. Oefen met precies wat je straks mag gebruiken.
- Werk in blokken. Een sessie van 25 tot 40 minuten met daarna een korte analyse van je fouten werkt beter dan drie uur achter elkaar vragen maken.
- Analyseer elke fout. Schrijf per fout op wat er misging: rekenfout, verkeerd gelezen, tijd op, of de methode niet gekend. Dat laatste vraagt om uitleg, de rest om meer routine.
Hoe herken je een goede oefenwebsite?
Zoek je op gratis oefentests, dan vind je honderden sites. Een deel is degelijk, een deel is rommelig en een klein deel is misleidend. Met deze checklist scheid je ze snel.
| Signaal | Goed teken | Waarschuwing |
|---|---|---|
| Uitleg | Bij elk antwoord een uitgewerkte oplossing | Alleen goed of fout, zonder toelichting |
| Tijd | Een tijdslimiet die past bij het testtype | Geen timer, of een onrealistisch ruime tijd |
| Format | Tabellen, grafieken en antwoordopties zoals in echte tests | Schoolsommen zonder context |
| Afzender | Duidelijk wie de vragen maakt en hoe je contact opneemt | Geen bedrijfsgegevens of contactinformatie |
| Beloftes | Eerlijk dat oefenen helpt, maar niets garandeert | Gegarandeerd slagen of echte testvragen |
| Gegevens | Je kunt oefenen met minimale persoonsgegevens | Creditcard nodig voor een gratis test |
| Kwaliteit | Antwoorden kloppen als je ze narekent | Fouten in de antwoordsleutel |
Twee punten verdienen extra aandacht. Ten eerste: een site die belooft dat je de echte vragen van een bepaalde test krijgt, is altijd een rood signaal. Uitgevers beschermen hun vragenbanken en echte vragen delen is doorgaans in strijd met de voorwaarden die je bij de test accepteert. Bovendien hebben die vragen weinig zin, omdat veel moderne tests uit een grote vragenbank putten of adaptief werken. Ten tweede: reken bij een nieuwe site drie of vier antwoorden zelf na. Klopt de sleutel niet, dan leer je er de verkeerde methode mee aan en kun je beter verder zoeken.
Twijfel je tussen gratis en betaald oefenen, dan helpt ons artikel over gratis versus betaalde voorbereiding je bij die afweging.
Stappenplan: gratis oefenen in vier weken
Heb je ongeveer een maand, dan kun je met alleen gratis materiaal een stevige voorbereiding neerzetten.
Week 1: startpunt en format. Zoek uit welk type test je krijgt. Ons overzicht van soorten aptitude tests helpt als je uitnodiging vaag is. Maak per testtype een korte oefenset zonder tijdsdruk en noteer waar je vastloopt.
Week 2: basisvaardigheden. Train de onderdelen waar je in week 1 punten liet liggen. Bij numeriek is dat vaak procenten, verhoudingen en tabellen lezen. Bij verbaal vaak het verschil tussen onwaar en niet te bepalen. Dit kun je grotendeels met zelfgemaakte oefeningen doen.
Week 3: getimed oefenen. Maak gratis proeftests onder echte tijdsdruk. Houd per sessie bij hoeveel vragen je afmaakt en hoeveel daarvan goed zijn. Snelheid en nauwkeurigheid moeten allebei omhoog.
Week 4: generale repetitie. Maak nu de officiële oefentest van de uitgever, op hetzelfde apparaat en op hetzelfde tijdstip als je echte test. Doe de voorbeeldvragen uit je uitnodiging. Plan de dag voor de test geen zware oefensessie meer.
Hoeveel volledige tests je in totaal nodig hebt, verschilt per persoon. Daarover lees je meer in hoeveel oefentests moet je maken.
Oefenvragen
De eerste vier vragen gaan over slim oefenen. De laatste drie zijn voorbeeldvragen zoals je ze in een gratis oefentest tegenkomt.
Oefenvraag 1
Je vindt een website die gratis "de echte vragen van de SHL numerieke test" aanbiedt. Wat doe je het best?
A. Alle vragen uit je hoofd leren, want dan weet je de antwoorden al B. De site laten liggen en oefenen met officieel en eigen oefenmateriaal C. De vragen alleen gebruiken als laatste herhaling D. De site delen met andere kandidaten
Antwoord: B. Claims over echte of gelekte vragen zijn een rood signaal. Het gebruik ervan is doorgaans in strijd met de testvoorwaarden en het werkt meestal niet, omdat veel tests uit grote vragenbanken putten of adaptief zijn. Je wint meer met het trainen van de onderliggende vaardigheid.
Oefenvraag 2
Je maakt de echte test straks op een laptop. Op welk apparaat oefen je het best?
A. Op je telefoon, want daar heb je hem altijd bij je B. Op een tablet, want dat is een middenweg C. Op een laptop met een vergelijkbaar scherm D. Het apparaat maakt niet uit
Antwoord: C. Tabellen en grafieken lezen hangt sterk af van het schermformaat. Oefen in dezelfde omstandigheden als de echte test, zodat je niet op de testdag hoeft te wennen aan een andere weergave.
Oefenvraag 3
Een gratis oefensite geeft na elke vraag alleen aan of je antwoord goed of fout was. Wat is de belangrijkste beperking?
A. Je weet niet hoe lang je over de vraag deed B. Je leert niet waarom je fout zat en welke methode wel werkt C. De vragen zijn daardoor te makkelijk D. Je score telt niet mee voor de echte test
Antwoord: B. Zonder uitleg herhaal je dezelfde denkfout. De uitleg bij een fout antwoord is het waardevolste deel van een oefenvraag.
Oefenvraag 4
Je hebt een week tot je test en maar een officiële oefentest van de uitgever. Wanneer maak je die?
A. Meteen op dag 1, zonder voorbereiding B. Aan het eind van de week als generale repetitie, na eerst losse vragen te hebben geoefend C. Op de ochtend van de echte test D. Niet, omdat een enkele test geen zin heeft
Antwoord: B. Met maar een realistische test haal je er het meeste uit als je eerst het vraagtype kent. Dan meet de oefentest je echte niveau en oefen je tegelijk de tijdsdruk. Op de testochtend zelf levert een volledige test vooral vermoeidheid op.
Oefenvraag 5
Een webshop verkocht in maart 1.250 producten en in april 1.400. Met hoeveel procent steeg de verkoop?
A. 10,7% B. 12,0% C. 15,0% D. 150%
Antwoord: B. Het verschil is 1.400 − 1.250 = 150. Deel door de oude waarde: 150 / 1.250 = 0,12, dus 12,0%. Optie A ontstaat als je door de nieuwe waarde deelt (150 / 1.400 ≈ 10,7%), een klassieke fout.
Oefenvraag 6
Tekst: "Alle medewerkers van de afdeling Inkoop volgen dit jaar een training over contractbeheer. Een deel van hen volgt ook een training over onderhandelen."
Bewering: "Sommige medewerkers van Inkoop volgen dit jaar twee trainingen."
A. Waar B. Onwaar C. Niet te bepalen D. Waar, maar alleen als de afdeling groot is
Antwoord: A. Iedereen volgt de training contractbeheer en een deel volgt daarnaast onderhandelen. Die groep volgt dus minstens twee trainingen. De bewering volgt rechtstreeks uit de tekst.
Oefenvraag 7
Welk getal komt op de plaats van het vraagteken?
3 – 6 – 12 – 24 – ?
A. 30 B. 36 C. 48 D. 52
Antwoord: C. Elk getal is het dubbele van het vorige: 3 × 2 = 6, 6 × 2 = 12, 12 × 2 = 24, 24 × 2 = 48.
Veelgemaakte fouten bij gratis oefenen
- Alleen vragen maken die je al goed kunt. Het voelt prettig, maar levert weinig op. Oefen juist het vraagtype waar je de meeste punten verliest.
- Oefenen zonder tijd. Zonder timer leer je de stof, maar niet het tempo. Ga zo snel mogelijk over op getimed oefenen.
- Van site naar site springen. Zo kun je je voortgang niet meten. Houd een logboek bij met datum, testtype, aantal gemaakt en aantal goed.
- De officiële oefentest te vroeg opmaken. Bewaar het meest realistische materiaal voor het moment dat je je niveau wilt meten.
- Elke gratis site vertrouwen. Reken een paar antwoorden na voordat je er serieus mee aan de slag gaat.
Kort oefenplan als je weinig tijd hebt
Heb je maar enkele dagen, houd het dan simpel. Dag 1: zoek uit welke test je krijgt en doe de voorbeeldvragen. Dag 2 en 3: dertig minuten per dag gericht oefenen op je zwakste vraagtype, met uitleg erbij. Dag 4: de officiële oefentest onder echte omstandigheden. Dag 5: rust, korte herhaling van je foutenlijst en vroeg naar bed. Wil je meer oefenvragen in het echte format, dan vind je op Assessment-Training.com ook gratis oefentests voor numeriek, verbaal en abstract redeneren.
Veelgestelde vragen
Kun je een aptitude test echt gratis oefenen?
Ja. Uitgevers als SHL en Saville hebben oefentests op hun kandidatenpagina's staan, werkgevers sturen vaak voorbeeldvragen mee met de uitnodiging en veel trainingssites bieden een gratis proeftest. Voor een eerste kennismaking en om het format te leren kennen is dat ruim voldoende.
Is gratis oefenen even goed als betaald oefenen?
Voor kennismaking met het format en het opbouwen van basisvaardigheden werkt gratis materiaal prima. Het verschil zit meestal in de hoeveelheid vragen, de kwaliteit van de uitleg en de mogelijkheid om je score te vergelijken. Heb je veel herhaling nodig voor een belangrijke test, dan loop je met alleen gratis materiaal sneller tegen de grens aan.
Hoe herken je een betrouwbare oefenwebsite?
Een goede oefensite geeft bij elk antwoord een uitleg, gebruikt een realistische tijdslimiet, laat duidelijk zien wie de vragen maakt en claimt nooit dat je echte of gelekte testvragen krijgt. Wantrouw sites die je creditcard vragen voor een gratis test of die een gegarandeerde uitslag beloven.
Moet ik op mijn telefoon of op een laptop oefenen?
Oefen op het apparaat waarop je de echte test maakt. Staat in je uitnodiging dat de test ook mobiel kan, dan is oefenen op je telefoon nuttig, maar maak je de test op een laptop, oefen dan ook op een laptop met hetzelfde schermformaat.
Hoeveel gratis oefentests moet ik maken?
Dat hangt af van je startniveau en de tijd tot je test. Een werkbare vuistregel is eerst een oefentest om je startpunt te bepalen, daarna gericht oefenen op je zwakke vraagtypes en tot slot een of twee volledige getimede tests vlak voor de echte afname.
Over de auteur
Ingmar van Maurik is specialist in test- en sollicitatievoorbereiding en helpt kandidaten beter te presteren in selectieprocedures.
Bronnen
- SHL Direct, oefentests voor kandidaten: https://www.shl.com/shldirect/en/practice-tests/
- SHL Direct, uitleg over assessments: https://www.shl.com/shldirect/en/assessments/
- Saville Assessment, oefentests: https://www.savilleassessment.com/practice-tests
- Saville Assessment, informatie voor kandidaten: https://www.savilleassessment.com/candidates
